**Doanh thu nghìn tỷ, lợi nhuận “hụt hơi”**
CTCP Thép Việt Ý (VIS) vừa công bố nghị quyết Đại hội đồng cổ đông năm 2026 với kế hoạch kinh doanh đầy tham vọng: doanh thu dự kiến đạt 7.888 tỷ đồng, tăng 144% so với năm 2025. Đặc biệt, doanh nghiệp kỳ vọng đạt lợi nhuận trước thuế 27,78 tỷ đồng – cột mốc đánh dấu sự trở lại của lợi nhuận sau chuỗi dài thua lỗ.
Tuy nhiên, nhìn vào bức tranh tài chính, đây là một thách thức lớn. Từ năm 2017 đến nay, dù doanh thu duy trì ổn định ở mức 5.000–6.000 tỷ đồng mỗi năm, VIS lại liên tục rơi vào tình trạng “lỗ triền miên”. Cụ thể, các năm 2022, 2023 và 2024, doanh nghiệp ghi nhận mức lỗ lần lượt là 503 tỷ, 283 tỷ và 312 tỷ đồng.
**Cấu trúc tài chính mất cân đối: Nợ đè nặng vốn chủ**
Điểm đáng báo động nhất trong báo cáo tài chính của VIS là sự bào mòn nghiêm trọng của vốn chủ sở hữu. Đến cuối năm 2024, trong khi tổng tài sản mở rộng lên hơn 4.200 tỷ đồng, thì phần lớn tài sản này được hình thành từ nợ phải trả (3.663 tỷ đồng). Vốn chủ sở hữu chỉ còn vỏn vẹn hơn 580 tỷ đồng, cho thấy đòn bẩy tài chính đang ở mức rủi ro cao.
Việc duy trì quy mô sản xuất lớn nhưng biên lợi nhuận mỏng khiến VIS rơi vào “cái bẫy” chi phí tài chính. Khi thị trường bất động sản trầm lắng và giá nguyên liệu biến động, doanh nghiệp không đủ dư địa để tối ưu hóa chi phí, dẫn đến hiệu quả kinh doanh thấp kéo dài.
**Hệ sinh thái Nhật Bản và sự rút lui của “đại gia” Thái Hưng**
Cơ cấu cổ đông hiện tại của VIS cho thấy sự cô đặc hiếm thấy với 99,59% vốn thuộc về 4 cổ đông. Hội đồng quản trị hiện nay mang đậm dấu ấn của Kyoei Steel (Nhật Bản) với ông Meguru Nishimura giữ vị trí Chủ tịch.
Trước đó, sự tham gia của “đại gia” thương mại thép Thái Hưng từng được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích cho VIS thông qua việc kết hợp giữa phân phối và sản xuất. Tuy nhiên, sau khi Kyoei Steel nắm quyền chi phối vào năm 2017, Thái Hưng đã dần thoái vốn hoàn toàn vào năm 2021. Sự thay đổi này phản ánh sự khác biệt trong chiến lược quản trị: trong khi các doanh nghiệp như Hòa Phát hay Hoa Sen thành công nhờ tích hợp dọc và hệ thống phân phối linh hoạt, VIS lại loay hoay với mô hình sản xuất thép xây dựng thuần túy, vốn chịu tác động mạnh từ chu kỳ bất động sản.
**Triển vọng nào cho Thép Việt Ý?**
Với nền tảng sản xuất lâu đời, VIS vẫn giữ được thị phần nhất định. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu có lãi, ban lãnh đạo cần giải quyết triệt để hai bài toán cốt lõi:
1. **Tái cấu trúc tài chính:** Giảm áp lực nợ vay để hạ chi phí tài chính, bảo toàn vốn chủ sở hữu.
2. **Tối ưu hóa sản xuất:** Chuyển dịch mô hình kinh doanh để thích nghi với nhu cầu thị trường thay vì chỉ tập trung vào việc duy trì doanh thu đơn thuần.
Trong ngắn hạn, việc kỳ vọng vào sự xoay chuyển của cổ đông Nhật là điểm tựa duy nhất. Tuy nhiên, với bối cảnh ngành thép còn nhiều biến động, VIS cần những bước đi đột phá thay vì chỉ dựa vào các con số kế hoạch đầy lạc quan trên giấy.
