**Thực trạng “bỏ hoang” mã số thuế và rào cản chi phí**
Hiện nay, hàng loạt doanh nghiệp dù đã ngừng hoạt động thực tế từ nhiều năm nhưng vẫn chưa hoàn tất thủ tục giải thể, dẫn đến tình trạng “treo” mã số thuế. Theo dữ liệu từ cơ quan quản lý, cả nước có gần 600.000 doanh nghiệp thuộc diện cần xử lý, trong đó hơn 325.500 đơn vị không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký (trạng thái 06) và khoảng 270.000 đơn vị chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (trạng thái 03).
Đối với các chủ doanh nghiệp, việc quay lại hoàn tất thủ tục giải thể trở thành một “cơn ác mộng” tài chính. Nhiều trường hợp chi phí phát sinh có thể lên tới 100 triệu đồng, bao gồm:
* **Lệ phí môn bài:** Truy thu cộng dồn qua nhiều năm.
* **Tiền phạt vi phạm hành chính:** Phạt chậm nộp tờ khai thuế GTGT và các loại báo cáo (có thể lên tới 23 triệu đồng).
* **Tiền lãi chậm nộp:** Tính trên các khoản nợ thuế gốc phát sinh.
* **Chi phí dịch vụ kế toán:** Phí thuê đơn vị tư vấn để khôi phục sổ sách, hoàn thiện báo cáo tài chính tồn đọng (ước tính từ 10-30 triệu đồng).
**Góc nhìn chuyên gia: Cần cơ chế linh hoạt để “làm sạch” thị trường**
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, nhận định rằng mức chi phí quá lớn đang tạo ra rào cản khiến doanh nghiệp “buông xuôi”, để mặc tình trạng nợ thuế kéo dài thay vì chủ động giải thể. Để thúc đẩy chiến dịch làm sạch mã số thuế, ông Tuấn đề xuất các giải pháp mang tính thực tiễn:
- **Miễn/giảm lệ phí môn bài:** Cân nhắc không truy thu lệ phí môn bài đối với những giai đoạn doanh nghiệp đã ngừng hoạt động thực tế nhưng chưa kịp làm thủ tục thông báo.
- **Giảm nhẹ xử phạt hành chính:** Đối với các trường hợp tờ khai trắng (không phát sinh nghĩa vụ thuế), nên xem xét giảm hoặc miễn phạt chậm nộp tờ khai để giảm gánh nặng cho người nộp thuế.
- **Tập trung chế tài vào hành vi:** Chỉ nên xử phạt nghiêm hành vi không thông báo ngừng kinh doanh theo quy định, thay vì gây áp lực tài chính lên những doanh nghiệp đã kiệt quệ nguồn lực.
**Nỗ lực từ cơ quan Thuế**
Phía Cục Thuế (Bộ Tài chính) khẳng định đã nắm bắt được các vướng mắc này. Cơ quan thuế đang tích cực rà soát chính sách và báo cáo các cấp có thẩm quyền để đưa ra lộ trình xử lý phù hợp, tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoàn tất nghĩa vụ hoặc khôi phục kinh doanh.
Kết quả bước đầu cho thấy sự khả quan: Từ đầu năm đến nay, gần 95.000 mã số thuế đã được chấm dứt hiệu lực. Đáng chú ý, thông qua quá trình rà soát, đã có hơn 3.500 doanh nghiệp thực hiện khôi phục mã số thuế và quay trở lại thị trường.
Việc tháo gỡ nút thắt về chi phí không chỉ giúp doanh nghiệp “rút lui” khỏi thị trường một cách hợp pháp, tránh các hệ lụy pháp lý, mà còn là bước đi quan trọng để cơ quan quản lý minh bạch hóa dữ liệu doanh nghiệp, góp phần lành mạnh hóa môi trường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam.
