Việc sử dụng thẻ tín dụng đòi hỏi người dùng phải có kiến thức tài chính vững vàng. Một vụ kiện gần đây giữa khách hàng và ngân hàng S. đã làm rõ những rủi ro tiềm ẩn khi khách hàng thiếu kiểm soát trong việc thanh toán dư nợ, dẫn đến tình trạng “lãi mẹ đẻ lãi con”.
**Bẫy nợ từ sự thiếu kiểm soát tài chính**
Ông Nguyễn Huỳnh P. được cấp hạn mức tín dụng 30 triệu đồng với lãi suất 2,48%/tháng. Dù đã thực hiện các giao dịch tổng cộng hơn 121 triệu đồng và thanh toán gần 97 triệu đồng, ông P. vẫn rơi vào tình cảnh bị ngân hàng khởi kiện vì nợ quá hạn.
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở cơ chế phân bổ thanh toán của ngân hàng: các khoản tiền chi trả được ưu tiên trừ vào phí và lãi kỳ trước, sau đó mới đến nợ gốc. Khi người dùng không trả đủ dư nợ sao kê hàng tháng, lãi suất quá hạn (thường bằng 150% lãi suất trong hạn) sẽ được áp dụng, đẩy số dư nợ lên mức không tưởng.
**Phán quyết của Tòa án và giới hạn của lãi suất**
Trong vụ việc này, ngân hàng yêu cầu khách hàng trả hơn 60,2 triệu đồng, bao gồm cả lãi quá hạn tính trên tổng dư nợ đã bao gồm lãi và phí. Tuy nhiên, Hội đồng xét xử (HĐXX) đã bác bỏ yêu cầu này.
Dựa trên Thông tư 39/2016/TT-NHNN và Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP, HĐXX khẳng định: Việc ngân hàng cộng gộp lãi và phí vào nợ gốc để tính lãi quá hạn là không phù hợp với quy định pháp luật. Tòa án chỉ chấp nhận nợ gốc là hơn 29,3 triệu đồng (tính đến trước thời điểm chuyển quá hạn) và lãi suất quá hạn áp dụng ở mức 3,72%/tháng (tương đương 150% lãi suất trong hạn), thay vì mức 4,15%/tháng mà ngân hàng tự áp đặt.
**3 bài học tài chính quan trọng cho người dùng thẻ tín dụng**
Từ vụ việc trên, người dùng thẻ cần lưu ý các nguyên tắc quản trị tài chính cá nhân sau:
- **Ưu tiên thanh toán toàn bộ dư nợ:** Thẻ tín dụng là công cụ tài chính ngắn hạn. Việc chỉ thanh toán số tiền tối thiểu sẽ khiến bạn phải chịu mức lãi suất cực cao, dễ rơi vào vòng xoáy nợ nần.
- **Hiểu rõ cách phân bổ thanh toán:** Hãy đọc kỹ hợp đồng thẻ để biết thứ tự ưu tiên thanh toán của ngân hàng (thường phí và lãi sẽ được trừ trước nợ gốc).
- **Giám sát chặt chẽ các khoản lãi phát sinh:** Nếu không may rơi vào nợ quá hạn, hãy đối chiếu cách tính lãi của ngân hàng với các quy định pháp luật hiện hành. Ngân hàng không được phép tính “lãi trên lãi” (lãi kép) đối với các khoản phí và lãi đã phát sinh trước đó.
**Kết luận:**
Việc tòa phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm, buộc khách hàng trả hơn 56,4 triệu đồng thay vì hơn 60 triệu đồng như ngân hàng yêu cầu, cho thấy sự bảo vệ của pháp luật đối với người tiêu dùng. Tuy nhiên, để tránh những rắc rối pháp lý và thiệt hại tài chính không đáng có, người sử dụng thẻ cần xây dựng kế hoạch trả nợ kỷ luật và kiểm soát chi tiêu trong hạn mức cho phép.
