**Quản trị rủi ro trong vay vốn kinh doanh: Góc nhìn từ vụ án nợ quá hạn 5 tỷ đồng**
Trong hoạt động kinh doanh nông sản, việc sử dụng đòn bẩy tài chính là chiến lược phổ biến để mở rộng quy mô. Tuy nhiên, nếu thiếu kế hoạch quản trị dòng tiền chặt chẽ, người vay rất dễ rơi vào “bẫy” nợ xấu. Điển hình là trường hợp của ông Hoàng Ngọc M. (Gia Lai), từ khoản vay 4,4 tỷ đồng đã phát sinh nợ gốc và lãi lên đến hơn 5 tỷ đồng chỉ sau hơn một năm, dẫn đến việc mất quyền kiểm soát tài sản thế chấp.
### Diễn biến khoản vay và sự mất cân đối tài chính
Theo hồ sơ tín dụng, ông M. đã ký hai hợp đồng vay vốn tại Ngân hàng TMCP Đ. với tổng số tiền 4,4 tỷ đồng vào đầu năm 2024, thời hạn 11 tháng, lãi suất từ 7,3% – 7,8%/năm. Tài sản đảm bảo là quyền sử dụng đất tại Gia Lai.
Sai lầm trong quản trị tài chính xuất hiện khi ông M. không thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi định kỳ. Hệ quả là ngân hàng buộc phải chuyển các khoản vay sang nợ quá hạn từ giữa năm 2024 và đầu năm 2025. Việc để nợ quá hạn không chỉ làm tăng gánh nặng lãi phạt mà còn khiến khách hàng rơi vào nhóm nợ xấu, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín tín dụng cá nhân và khả năng tiếp cận vốn trong tương lai.
### Bài học về pháp lý và xử lý tài sản thế chấp
Tại tòa án, phía ngân hàng đã yêu cầu thanh toán toàn bộ dư nợ gốc và lãi tính đến cuối năm 2025. Mặc dù ông M. đưa ra lý do kinh doanh khó khăn và mong muốn được giãn nợ, nhưng khi không đạt được thỏa thuận, ngân hàng có quyền yêu cầu xử lý tài sản thế chấp để thu hồi nợ theo đúng hợp đồng đã ký.
Đáng chú ý, trong quá trình xét xử, những tranh chấp về diện tích thực tế của đất so với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã không thể cứu vãn được nghĩa vụ trả nợ. Hội đồng xét xử khẳng định, việc vay vốn và thế chấp là tự nguyện, nghĩa vụ trả nợ là bắt buộc. Các yêu cầu bảo lưu quyền khởi kiện sau này của bị đơn không làm thay đổi bản chất của khoản nợ quá hạn, dẫn đến việc kháng cáo của ông M. bị bác bỏ hoàn toàn.
### Lời khuyên cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh
Từ vụ việc trên, các cá nhân và doanh nghiệp cần lưu ý 3 nguyên tắc quản trị tài chính quan trọng:
- **Đánh giá khả năng trả nợ thực tế:** Trước khi vay vốn, cần tính toán kỹ dòng tiền thu nhập từ kinh doanh nông sản (vốn chịu ảnh hưởng lớn bởi thời tiết, giá cả thị trường) để đảm bảo khả năng trả lãi và gốc đúng hạn.
- **Thông tin tài sản minh bạch:** Mọi vấn đề về ranh giới, diện tích đất đai thế chấp cần được kiểm tra kỹ lưỡng trước khi đặt bút ký hợp đồng tín dụng để tránh các tranh chấp pháp lý phát sinh về sau.
- **Chủ động đàm phán khi gặp khó khăn:** Thay vì để nợ quá hạn kéo dài, người vay nên chủ động làm việc với ngân hàng ngay khi dự báo được khó khăn về dòng tiền để tìm phương án cơ cấu nợ, tránh để phát sinh lãi phạt quá hạn và nguy cơ mất tài sản thế chấp.
Việc tuân thủ nghiêm ngặt các điều khoản trong hợp đồng tín dụng không chỉ bảo vệ tài sản của chính người vay mà còn là yếu tố tiên quyết để duy trì mối quan hệ hợp tác lâu dài với các tổ chức tài chính.
