Trong hoạt động tín dụng, bảo hiểm khoản vay (bảo hiểm bảo an tín dụng) thường được nhắc đến như một “lá chắn” tài chính giúp khách hàng yên tâm trước những rủi ro bất ngờ. Tuy nhiên, vụ việc tranh chấp giữa bà Nguyễn Thị Ngọc T. (Vĩnh Long) và Công ty bảo hiểm B. mới đây đã làm rõ những rủi ro pháp lý khi khách hàng không tuân thủ nguyên tắc trung thực tuyệt đối.
### Bối cảnh vụ việc: Khi bảo hiểm từ chối chi trả
Năm 2022, vợ chồng bà T. ký hợp đồng vay 600 triệu đồng tại Ngân hàng N. và tham gia gói bảo hiểm tín dụng 300 triệu đồng. Tháng 3/2023, ông T. qua đời do ung thư thực quản. Khi bà T. yêu cầu chi trả quyền lợi, phía bảo hiểm đã từ chối với lý do ông T. đã mắc bệnh từ năm 2021 (trước thời điểm ký hợp đồng) nhưng không khai báo, đồng thời hợp đồng không thuộc trường hợp tái tục liên tục.
### Nguyên tắc “Trung thực tuyệt đối” trong bảo hiểm
Dưới góc độ tài chính và pháp lý, hợp đồng bảo hiểm dựa trên nguyên tắc “Trung thực tuyệt đối” (Utmost Good Faith). Tại thời điểm ký kết, ông T. đã ký cam kết không mắc bệnh ung thư. Việc cơ quan chức năng xác minh hồ sơ bệnh án cho thấy ông T. đã phát hiện bệnh từ năm 2021 là căn cứ pháp lý quan trọng để công ty bảo hiểm từ chối bồi thường.
Hội đồng xét xử (HĐXX) xác định, vì ông T. đã ngắt quãng việc tham gia bảo hiểm trong năm 2021, nên hợp đồng năm 2022 không được tính là bảo hiểm tái tục (vốn có những ưu đãi về điều khoản bệnh có sẵn). Việc khai báo gian dối về tình trạng sức khỏe đã trực tiếp dẫn đến việc hợp đồng bị vô hiệu hoặc thuộc diện loại trừ trách nhiệm theo quy tắc bảo hiểm.
### Bài học rút ra cho người vay vốn
Từ bản án phúc thẩm số 507/2026/DS-PT, các chuyên gia tài chính khuyến nghị khách hàng cần lưu ý 3 điểm quan trọng:
- **Kê khai trung thực:** Mọi thông tin về sức khỏe phải được khai báo chính xác. Việc che giấu bệnh lý có sẵn không chỉ khiến hợp đồng bảo hiểm trở nên vô giá trị mà còn gây khó khăn cho gia đình khi rủi ro xảy ra.
- **Đọc kỹ quy tắc bảo hiểm:** Đừng chỉ ký tên vào giấy yêu cầu bảo hiểm theo thủ tục. Khách hàng cần hiểu rõ các định nghĩa về “bệnh có sẵn”, “thời gian chờ” và “trường hợp loại trừ” để biết chính xác phạm vi bảo vệ của gói bảo hiểm mình mua.
- **Hiểu về tính liên tục của bảo hiểm:** Đối với các gói bảo hiểm tín dụng, việc duy trì tham gia liên tục (tái tục) đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ quyền lợi, đặc biệt đối với những người có bệnh lý nền.
**Kết luận:**
Trong vụ việc này, dù tòa án ghi nhận thiện chí hỗ trợ 40 triệu đồng từ phía công ty bảo hiểm, nhưng đây chỉ là khoản hỗ trợ nhân đạo thay vì nghĩa vụ bồi thường theo hợp đồng. Đây là bài học đắt giá cho người tiêu dùng tài chính: Sự minh bạch ngay từ đầu là cách duy nhất để bảo vệ bản thân và gia đình trước những biến cố không mong muốn trong quá trình vay vốn.
