Số liệu mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy dòng vốn nhàn rỗi từ khu vực dân cư tiếp tục chảy mạnh vào hệ thống ngân hàng. Đến hết tháng 5/2026, tiền gửi của dân cư đạt mức kỷ lục 10,82 triệu tỷ đồng, tăng 108.197 tỷ đồng so với tháng trước và tăng 4,76% so với cuối năm 2025. Đây là tháng thứ tám liên tiếp lượng tiền gửi của dân cư duy trì ổn định trên ngưỡng 10 triệu tỷ đồng.
Trong khi đó, tiền gửi từ khu vực tổ chức kinh tế đạt 6,16 triệu tỷ đồng, tăng 92.270 tỷ đồng so với tháng 4/2026, dù vẫn ghi nhận mức giảm nhẹ 0,2% so với thời điểm cuối năm 2025. Tổng phương tiện thanh toán toàn hệ thống đến cuối tháng 5/2026 đạt 19,97 triệu tỷ đồng, tăng 2,73% so với đầu năm.
**Lãi suất huy động thực tế: Động lực thúc đẩy dòng tiền**
Sức hấp dẫn của kênh gửi tiết kiệm đến từ chính sách lãi suất duy trì ở mức cao. Theo báo cáo từ NHNN, lãi suất huy động bình quân kỳ hạn 6-12 tháng đang dao động từ 6,1% – 7,6%/năm, và kỳ hạn trên 24 tháng đạt mức 7,1% – 7,8%/năm.
Tuy nhiên, khảo sát thực tế tại nhiều chi nhánh ngân hàng cho thấy, để thu hút dòng vốn lớn, các tổ chức tín dụng đang áp dụng chính sách lãi suất đặc biệt cho các khoản tiền gửi từ 500 triệu đồng trở lên. Tại phân khúc này, lãi suất thực tế đã vượt ngưỡng 9%/năm, tạo ra sức hút lớn đối với nhà đầu tư cá nhân trong bối cảnh các kênh đầu tư khác còn tiềm ẩn nhiều rủi ro.
**Bức tranh lãi suất cho vay và tác động đến nền kinh tế**
Song song với việc đẩy mạnh huy động, lãi suất cho vay bình quân đối với các khoản dư nợ cũ và mới hiện dao động từ 8,1% – 10,5%/năm. Đối với các lĩnh vực ưu tiên, lãi suất cho vay ngắn hạn VND duy trì ở mức khoảng 3,9%/năm, thấp hơn trần 4%/năm theo quy định của NHNN. Đối với khối ngoại tệ, lãi suất cho vay USD bình quân hiện ở mức 4,1% – 5,4%/năm.
Việc duy trì mặt bằng lãi suất huy động cao không chỉ giúp ngân hàng đảm bảo thanh khoản mà còn phản ánh chiến lược điều hành chính sách tiền tệ thận trọng trước những biến động của thị trường tài chính toàn cầu.
**Góc nhìn tài chính cá nhân**
Trong môi trường lãi suất biến động, người tiêu dùng cần cân nhắc kỹ các phương án tài chính khi sử dụng đòn bẩy ngân hàng:
- **Vay mua nhà:** Đây là hình thức phổ biến nhưng đòi hỏi người vay phải hiểu rõ về biên độ lãi suất thả nổi sau thời gian ưu đãi. Việc đánh giá khả năng trả nợ dựa trên thu nhập ổn định là yếu tố tiên quyết để tránh rủi ro tài chính.
- **Vay tiêu dùng/kinh doanh (ví dụ: khoản vay 300 triệu):** Với các khoản vay quy mô nhỏ, người vay cần tính toán kỹ tổng số tiền lãi và gốc phải trả hàng tháng. Việc lập kế hoạch trả nợ chi tiết sẽ giúp tối ưu hóa dòng tiền và tránh áp lực nợ xấu.
Việc nắm bắt sát sao diễn biến lãi suất từ NHNN và các ngân hàng thương mại là chìa khóa giúp nhà đầu tư và người vay đưa ra các quyết định tài chính hiệu quả trong giai đoạn hiện nay.
