**Dòng vốn FDI kỷ lục: Cần cái nhìn khách quan về chất lượng**
Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt con số ấn tượng 50,36 tỷ USD, tăng 76,4% so với cùng kỳ năm 2025. Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế, đây là tín hiệu tích cực bổ sung nguồn lực cho nền kinh tế. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh cần phân định rõ nguồn gốc dòng vốn, đặc biệt là sự khác biệt giữa vốn thực của nhà đầu tư nước ngoài và vốn huy động từ hệ thống tín dụng trong nước.
Việc minh bạch hóa cơ cấu vốn không chỉ giúp đánh giá chính xác tác động của FDI mà còn là cơ sở để Chính phủ xây dựng các cơ chế giám sát hiệu quả, đặc biệt trong các lĩnh vực nhạy cảm như bất động sản, nhằm ngăn chặn rủi ro đầu cơ và bong bóng tài sản.
**Chuyển dịch từ “giá rẻ” sang “tự chủ công nghệ”**
Sau 30 năm thu hút đầu tư, Việt Nam đã nâng tỷ lệ nội địa hóa từ mức 5-10% lên khoảng 52%. Dù vậy, theo TS. Hiếu, đây vẫn là con số khiêm tốn. Để không phụ thuộc vào FDI, Việt Nam cần đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa lên 70-90%, học hỏi từ bài học của Trung Quốc trong việc yêu cầu nhà đầu tư chuyển giao công nghệ và quản trị.
“Chúng ta chào mừng FDI nhưng không chấp nhận bằng mọi giá. Mục tiêu cốt lõi là phải tiếp nhận được công nghệ và kỹ năng quản lý từ các tập đoàn đa quốc gia”, TS. Hiếu nhấn mạnh.
**Doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu: Bài toán niềm tin và năng lực**
Ông Jackson Woo, Tổng giám đốc SGS Việt Nam, cho rằng doanh nghiệp Việt cần thay đổi tư duy: FDI không chỉ là nguồn vốn, mà là “bệ phóng” để doanh nghiệp nội địa tham gia vào mạng lưới cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay là năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng khắt khe.
Các tập đoàn đa quốc gia ưu tiên lựa chọn nhà cung ứng đã được quốc tế hóa. Do đó, để tham gia chuỗi cung ứng, doanh nghiệp Việt cần:
* Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo dựa trên uy tín và chất lượng.
* Chủ động nâng cấp quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn toàn cầu.
* Chứng minh năng lực đáp ứng các đơn hàng cấp 1, cấp 2 cho các tập đoàn lớn.
**Chiến lược đồng hành cùng doanh nghiệp nội địa**
Các tập đoàn lớn như Samsung đã triển khai lộ trình bài bản nhằm nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt. Từ năm 2015 đến nay, hàng trăm doanh nghiệp đã được tư vấn và đào tạo theo mô hình “Nhà máy thông minh”.
Ông Cha Ji Ho, Phó tổng giám đốc Samsung Việt Nam, cho biết chiến lược hỗ trợ sẽ tiếp tục được mở rộng về quy mô và chiều sâu trong thời gian tới:
1. **Mở rộng địa bàn:** Không chỉ tập trung ở Bắc Ninh, TP.HCM mà lan tỏa ra Phú Thọ, Hải Phòng, Thái Nguyên.
2. **Đào tạo tại hiện trường (OJT):** Tập trung vào việc xây dựng đội ngũ giảng viên nội bộ để doanh nghiệp Việt tự chủ cải tiến sau khi kết thúc chương trình hỗ trợ.
3. **Chuyên môn hóa:** Đẩy mạnh đào tạo về khuôn mẫu thông minh và tự động hóa, giúp doanh nghiệp nội địa đủ sức gánh vác các mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Việc chuyển dịch từ thu hút vốn đơn thuần sang nâng cao năng lực cạnh tranh thực chất chính là chìa khóa để Việt Nam tối ưu hóa dòng vốn FDI, tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế trong dài hạn.
