Ngày 8/4, ông Ngô Văn Tuấn chính thức nhậm chức Bộ trưởng Bộ Tài chính nhiệm kỳ 2026-2031. Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao, tân Bộ trưởng xác định chính sách tài khóa, đầu tư công và cải cách thuế là ba “trụ cột” chiến lược cần tập trung giải quyết để tạo đà cho nền kinh tế.
**Chính sách tài khóa: Vai trò chủ lực trong giai đoạn mới**
Theo TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, giai đoạn 2026-2031 là thời điểm then chốt để chính sách tài khóa phát huy vai trò dẫn dắt. Khi dư địa chính sách tiền tệ trở nên hạn hẹp, chính sách tài khóa cần đóng vai trò chủ lực, phối hợp chặt chẽ với các công cụ vĩ mô khác để kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng bền vững.
Để đạt được mục tiêu này, tân Bộ trưởng cần linh hoạt trong việc điều hành các loại thuế, phí (VAT, thuế thu nhập cá nhân, doanh nghiệp…) nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn. Đồng thời, cần mở rộng cơ sở thuế sang các lĩnh vực mới như thương mại điện tử, tài sản số, đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quản lý thu ngân sách.
**Đầu tư công: Từ “chi tiêu” sang “quản trị dòng tiền chiến lược”**
Một trong những yêu cầu cấp bách nhất là thay đổi tư duy quản lý đầu tư công. Thay vì dàn trải, các chuyên gia kinh tế nhấn mạnh việc cần cơ cấu lại danh mục dự án, tập trung vào các lĩnh vực có sức lan tỏa cao như hạ tầng giao thông, logistics, chuyển đổi số và năng lượng xanh.
TS. Lê Bá Chí Nhân cho rằng, Bộ Tài chính cần đóng vai trò “nhạc trưởng” điều phối vốn dựa trên hiệu quả thực thi. Các dự án phải được giám sát trên nền tảng dữ liệu thời gian thực, với cơ chế “vốn đi theo kết quả”. Mục tiêu là đưa hệ số ICOR về mức 4-4,5 lần, đồng thời hạn chế tối đa tình trạng thất thoát, lãng phí và đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng.
**Cải cách thuế: Số hóa để tạo niềm tin**
Để khơi thông nguồn lực tư nhân, việc cải cách thủ tục hành chính thuế là yếu tố tiên quyết. Các chuyên gia đề xuất:
* **Liên thông dữ liệu:** Xây dựng hệ thống thông tin đồng bộ giữa thuế, hải quan, ngân hàng và bảo hiểm xã hội để giảm thiểu thủ tục cho doanh nghiệp (nguyên tắc “khai một lần, sử dụng nhiều lần”).
* **Quản lý rủi ro dựa trên dữ liệu lớn:** Chuyển từ thanh tra định kỳ sang giám sát dựa trên phân tích rủi ro, tạo môi trường kinh doanh thông thoáng cho các doanh nghiệp tuân thủ tốt.
* **Chuyển đổi số toàn diện:** Phát triển cổng thuế điện tử thành “trợ lý số” thông minh, cho phép doanh nghiệp theo dõi trạng thái hồ sơ theo thời gian thực, minh bạch hóa quy trình xử lý.
**Lời giải cho bài toán tăng trưởng**
Việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công gắn với trách nhiệm người đứng đầu và cải cách thuế theo hướng hỗ trợ doanh nghiệp sẽ là “đòn bẩy” chiến lược. Nếu thực hiện quyết liệt, Bộ Tài chính không chỉ đảm bảo nguồn thu bền vững cho ngân sách mà còn củng cố niềm tin của cộng đồng nhà đầu tư, tạo động lực quan trọng để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng trong nhiệm kỳ mới.
