**Áp lực thanh khoản và bài toán cân đối nguồn vốn**
Trong báo cáo mới nhất, sự đảo chiều của tương quan giữa huy động vốn và tín dụng đang đặt ra thách thức lớn cho hệ thống ngân hàng. Đến đầu tháng 9, tốc độ tăng trưởng tín dụng (9,98%) đã vượt xa tốc độ tăng trưởng huy động (8,33%). Sự chênh lệch này cho thấy áp lực cân đối nguồn vốn vẫn còn hiện hữu, khiến dư địa để giảm lãi suất huy động trở nên hạn chế.
Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) nhận định, mặt bằng lãi suất nhiều khả năng sẽ đi ngang ở vùng hiện tại. Nhu cầu vốn phục vụ các dự án hạ tầng quy mô lớn, cùng với việc hệ thống ngân hàng vẫn phụ thuộc nhiều vào vốn ngắn hạn để tài trợ cho các dự án trung và dài hạn, đang tạo ra sức ép lớn lên thanh khoản của các nhà băng.
**4 yếu tố tác động đến xu hướng lãi suất cuối năm**
Theo TS. Nguyễn Văn Lộc – Giám đốc Chương trình đào tạo Kinh doanh thương mại, Đại học Phenikaa, khả năng lãi suất giảm sâu từ nay đến cuối năm là không lớn. Ông chỉ ra 4 yếu tố then chốt định hình xu hướng này:
- **Cạnh tranh thu hút tiền gửi:** Khi nhu cầu vốn của nền kinh tế tăng cao, các ngân hàng buộc phải cạnh tranh mạnh mẽ để huy động vốn, khiến chi phí đầu vào khó có thể hạ nhiệt.
- **Yếu tố mùa vụ:** Quý IV thường là giai đoạn cao điểm về nhu cầu tín dụng phục vụ sản xuất, kinh doanh và nhập hàng cuối năm, dẫn đến áp lực tăng lãi suất cục bộ tại một số ngân hàng.
- **Ràng buộc vĩ mô:** Lãi suất trong nước chịu sự điều tiết khắt khe bởi tỷ giá, lạm phát và môi trường lãi suất quốc tế. Việc cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô khiến dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ trở nên hẹp hơn.
- **Độ trễ của lãi suất cho vay:** Lãi suất cho vay luôn có độ trễ nhất định so với lãi suất huy động. Do đó, khi chi phí vốn đầu vào chưa giảm, việc kỳ vọng lãi suất cho vay giảm diện rộng là khó xảy ra.
**Tầm nhìn chiến lược: Cân bằng thay vì dự đoán con số**
TS. Nguyễn Văn Lộc nhấn mạnh: “Điểm đáng chú ý nhất không phải là lãi suất sẽ tăng hay giảm bao nhiêu, mà là bài toán cân bằng giữa tăng trưởng tín dụng và khả năng huy động vốn của hệ thống ngân hàng”.
Kịch bản khả thi nhất là lãi suất duy trì ở mặt bằng hiện tại, có thể tăng cục bộ ở một số kỳ hạn hoặc nhóm khách hàng. Tuy nhiên, thị trường không nên quá lo ngại về một chu kỳ tăng mạnh, bởi cơ quan điều hành vẫn sở hữu các công cụ hỗ trợ thanh khoản (như kênh OMO, hoán đổi ngoại tệ) để đảm bảo an toàn hệ thống.
**Định hướng từ Chính phủ**
Trước áp lực chi phí vốn đè nặng lên doanh nghiệp và người dân, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt yêu cầu hệ thống ngân hàng cần:
* Ổn định mặt bằng lãi suất.
* Giảm thực chất lãi suất cho vay.
* Đưa tín dụng tập trung vào đúng lĩnh vực ưu tiên và đối tượng cần thiết.
Trong bối cảnh hiện nay, dù lãi suất cho vay tại một số phân khúc như bất động sản đang có xu hướng biến động tăng, việc kiểm soát tín dụng hiệu quả và tối ưu hóa nguồn vốn sẽ là chìa khóa để các ngân hàng duy trì lãi suất hợp lý, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.
