**Giá dầu quay đầu giảm mạnh: Phá vỡ kịch bản dự báo của các nhà kinh tế**
Trong phiên giao dịch ngày 18/9, thị trường dầu thô tiếp tục ghi nhận đà giảm phiên thứ ba liên tiếp. Dầu WTI vật lý giảm 1,25% về mốc 100,6 USD/thùng, trong khi dầu Brent lùi về mức 102,8 USD/thùng. Đặc biệt, hợp đồng dầu WTI phái sinh (CFD) tháng 10 ghi nhận mức giảm sâu 5,3%, xuống còn 95,7 USD/thùng.
Diễn biến này đi ngược hoàn toàn với các kịch bản “u ám” từng được giới chuyên gia đưa ra trước đó. Hồi cuối tháng 3, nhiều tên tuổi lớn như Nobel kinh tế Paul Krugman, Goldman Sachs hay Bank of America từng cảnh báo về khả năng giá dầu leo thang lên mức 150 – 372 USD/thùng nếu xung đột tại Trung Đông gây gián đoạn nguồn cung. Tuy nhiên, thực tế thị trường đã chứng minh các mô hình dự báo lý thuyết đang dần mất đi tính hiệu lực trước những thay đổi cấu trúc của ngành năng lượng.
**Tại sao thị trường dầu không “phản ứng thái quá” với địa chính trị?**
Sự thờ ơ của thị trường trước các căng thẳng tại biên giới Saudi Arabia – Yemen hay việc Iran bắt giữ tàu chở dầu cho thấy nhà đầu tư đang dần hình thành tâm lý “miễn dịch” với các rủi ro địa chính trị ngắn hạn. Dưới góc độ tài chính, có ba “van giảm áp” chính đang kìm hãm đà tăng của giá dầu:
- **Sự linh hoạt trong chuỗi cung ứng:** Saudi Arabia đã nhanh chóng triển khai các phương án thay thế, bao gồm việc chuyển tải dầu ngoài khơi cảng Sohar và nỗ lực khôi phục công suất tuyến đường ống Đông – Tây. Điều này giúp dòng chảy năng lượng không bị đứt gãy hoàn toàn.
- **Cán cân cung – cầu thay đổi:** Sản lượng khai thác kỷ lục từ Mỹ, cùng sự gia tăng cung ứng từ các quốc gia ngoài OPEC+ như Brazil, Guyana và Canada đã tạo ra vùng đệm vững chắc. Ở chiều ngược lại, nhu cầu tiêu thụ toàn cầu, đặc biệt là tại Trung Quốc, đang có dấu hiệu chậm lại do đà phục hồi kinh tế chưa như kỳ vọng.
- **Chiến lược phi tập trung hóa “điểm nghẽn” Hormuz:** Các quốc gia vùng Vịnh đang đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng đường ống dẫn dầu nhằm giảm sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Điển hình là việc Saudi Arabia mở rộng công suất tuyến Đông – Tây và UAE nâng cấp tuyến Habshan-Fujairah. Những dự án này đóng vai trò là “bảo hiểm” dài hạn giúp thị trường bớt lo ngại về rủi ro gián đoạn nguồn cung.
**Tầm nhìn chiến lược: Xung đột chỉ là cú sốc ngắn hạn**
Thực tế cho thấy, các cú sốc địa chính trị chỉ có khả năng đẩy giá dầu lên cao trong ngắn hạn. Tuy nhiên, khả năng thích ứng của thị trường thông qua việc tìm kiếm các tuyến đường thay thế và sự linh hoạt trong chính sách xả kho dự trữ chiến lược (SPR) đã triệt tiêu động lực tăng giá kéo dài.
Đối với các nhà đầu tư, việc đặt cược vào kịch bản giá dầu “phi mã” dựa trên các mô hình lý thuyết cũ đang trở nên rủi ro hơn bao giờ hết. Thị trường dầu mỏ hiện nay đang vận hành theo cơ chế đa cực, nơi mà khả năng điều tiết cung – cầu và sự thay đổi trong hạ tầng logistics quan trọng hơn những tuyên bố chính trị đơn thuần.
Trong khi giá dầu hạ nhiệt giúp giảm bớt áp lực lạm phát, châu Âu vẫn đang đối mặt với bài toán hóc búa về an ninh năng lượng, khi sự phụ thuộc quá lớn vào các nguồn cung ngoại biên vẫn là điểm yếu chí tử trong cấu trúc kinh tế của khu vực này.
