Theo Quyết định số 1266/QĐ-NHNN, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã phê duyệt Đề án cơ cấu lại tổng thể hệ thống quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) và Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây là bước ngoặt chiến lược nhằm nâng cao năng lực tài chính và đảm bảo an toàn hệ thống tín dụng cơ sở.
### Tinh gọn mạng lưới: Chấm dứt tình trạng chồng lấn địa bàn
Trọng tâm của đề án là tổ chức lại hệ thống theo địa bàn cấp xã. Cụ thể, tại các đơn vị hành chính đang có từ hai QTDND trở lên, NHNN sẽ thực hiện sắp xếp lại để đảm bảo mỗi địa bàn chỉ còn tối đa một quỹ. Các hình thức triển khai bao gồm sáp nhập, hợp nhất, giải thể hoặc buộc chấm dứt hoạt động đối với các đơn vị không đáp ứng yêu cầu.
Lộ trình đặt ra mục tiêu xử lý 50% số lượng QTDND chịu tác động bởi việc sắp xếp đơn vị hành chính trước năm 2030 và hoàn tất toàn bộ tiến trình này trước năm 2035. Trong giai đoạn này, chủ trương tạm dừng cấp phép thành lập mới các quỹ vẫn được duy trì nghiêm ngặt.
### Thí điểm phá sản và nâng chuẩn vốn điều lệ
Điểm nhấn đáng chú ý trong đề án là chính sách “thanh lọc” hệ thống. NHNN sẽ triển khai thí điểm phá sản đối với các QTDND nằm trong diện kiểm soát đặc biệt nhưng không có khả năng phục hồi tài chính. Điều này khẳng định quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc loại bỏ các mắt xích yếu kém để bảo vệ sự ổn định chung của ngành tài chính.
Bên cạnh đó, tiêu chuẩn về vốn điều lệ cũng được nâng cao nhằm tăng cường bộ đệm an toàn:
* **QTDND hoạt động tại một đơn vị hành chính cấp xã:** Vốn điều lệ tối thiểu 5 tỷ đồng.
* **QTDND hoạt động liên xã:** Vốn điều lệ tối thiểu 10 tỷ đồng.
Các quỹ có thể thực hiện tăng vốn thông qua tự tích lũy, sử dụng quỹ dự trữ, huy động vốn góp từ thành viên hiện hữu hoặc tiếp nhận vốn từ Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam.
### Vai trò “trụ cột” của Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam
Đề án định hướng phát triển Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam trở thành “ngân hàng của tất cả các quỹ tín dụng nhân dân”. Đơn vị này sẽ đóng vai trò đầu mối liên kết, hỗ trợ toàn diện các QTDND về:
* Điều hòa vốn và quản trị thanh khoản.
* Hỗ trợ nhân sự, kỹ thuật và kiểm toán nội bộ.
* Thúc đẩy chuyển đổi số để nâng cao năng lực cạnh tranh.
### Bức tranh toàn cảnh hệ thống QTDND
Hiện nay, QTDND đóng vai trò là cấu phần quan trọng trong mạng lưới các tổ chức tín dụng tại Việt Nam, góp phần thúc đẩy tài chính toàn diện tại khu vực nông thôn. Tính đến hết quý I/2025, cả nước đang vận hành 1.177 QTDND dưới sự quản lý trực tiếp của NHNN chi nhánh tại 15 khu vực.
Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp tái cơ cấu không chỉ giúp tối ưu hóa mạng lưới mà còn tạo tiền đề để hệ thống QTDND phát triển bền vững, minh bạch và an toàn hơn trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng biến động.
