Trước những băn khoăn từ Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tuyên Quang về việc áp dụng quy định thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản chi từ 5 triệu đồng, Bộ Tài chính đã có văn bản phản hồi, làm rõ ranh giới giữa pháp luật thuế và pháp luật lao động.
### Bản chất của quy định thanh toán không dùng tiền mặt
Bộ Tài chính nhấn mạnh, căn cứ pháp lý của quy định này nằm tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) 2025 và Nghị định số 320/2025/NĐ-CP. Theo đó, đối với các khoản thanh toán từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được tính vào chi phí hợp lệ khi quyết toán thuế TNDN.
Cần hiểu rõ rằng, đây là **điều kiện về thuế**, không phải là quy định áp đặt cơ chế trả lương. Doanh nghiệp và người lao động vẫn hoàn toàn có quyền tự do thỏa thuận hình thức và kỳ hạn trả lương theo quy định tại Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP.
### Phân định rạch ròi giữa Luật Thuế và Luật Lao động
Bộ Tài chính khẳng định các kiến nghị cho rằng pháp luật thuế đang “lấn sân” sang pháp luật lao động là chưa chính xác. Cụ thể:
* **Pháp luật lao động:** Điều chỉnh quan hệ giữa người sử dụng lao động và người lao động, cho phép linh hoạt trong phương thức chi trả lương (tiền mặt hoặc chuyển khoản).
* **Pháp luật thuế (Luật Thuế TNDN):** Chỉ quy định điều kiện để khoản chi phí đó được khấu trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. Nếu doanh nghiệp trả lương bằng tiền mặt cho các khoản từ 5 triệu đồng trở lên, khoản chi này sẽ không được tính vào chi phí được trừ, dẫn đến phát sinh nghĩa vụ thuế cao hơn.
### Các khoản chi dưới 5 triệu đồng vẫn được linh hoạt
Đối với các khoản chi trả lương, tiền công hoặc các giao dịch khác có giá trị dưới 5 triệu đồng, doanh nghiệp vẫn được phép sử dụng tiền mặt. Nếu đảm bảo đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ và phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh, các khoản chi này vẫn được tính vào chi phí được trừ theo quy định hiện hành.
### Định hướng minh bạch hóa nền kinh tế
Việc đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt là chủ trương xuyên suốt của Chính phủ nhằm:
1. **Tiết kiệm nguồn lực:** Giảm thiểu chi phí quản lý tiền mặt cho doanh nghiệp.
2. **Minh bạch hóa giao dịch:** Hạn chế các sai phạm, thất thu thuế và phòng chống tội phạm tài chính.
3. **Số hóa nền kinh tế:** Tăng cường tính chính xác trong hạch toán kế toán và quản trị tài chính doanh nghiệp.
Tóm lại, doanh nghiệp cần lưu ý tách biệt giữa quyền lợi chi trả cho người lao động và nghĩa vụ chứng minh chi phí hợp lệ với cơ quan thuế. Việc chuyển đổi sang phương thức thanh toán không dùng tiền mặt cho các khoản chi từ 5 triệu đồng là giải pháp tối ưu để doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi về thuế và tuân thủ đúng định hướng quản lý tài chính hiện đại.
