Trong nỗ lực tái cấu trúc và ổn định thị trường vàng quốc gia, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 24/2012/NĐ-CP. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm chuyển đổi mô hình quản lý, hướng tới một thị trường vàng minh bạch, bền vững và giảm thiểu các rủi ro tài chính.
### Thay đổi phân loại hình thức kinh doanh vàng
Điểm đáng chú ý trong dự thảo là việc phân tách rõ ràng giữa hoạt động kinh doanh vàng miếng và vàng trang sức, mỹ nghệ:
* **Vàng miếng:** Tiếp tục duy trì là hoạt động kinh doanh có điều kiện, yêu cầu doanh nghiệp phải có giấy phép từ NHNN. Điều này giúp cơ quan quản lý kiểm soát chặt chẽ nguồn cung và lưu thông vàng miếng trên thị trường.
* **Vàng trang sức, mỹ nghệ:** Dự thảo đề xuất đưa hoạt động sản xuất, gia công, kinh doanh vàng trang sức ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, các tổ chức, cá nhân vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về chất lượng sản phẩm, niêm yết giá, hóa đơn chứng từ và nghĩa vụ thuế.
### Kiểm soát chặt chẽ dòng tiền và giao dịch
Nhằm phòng chống rửa tiền và nâng cao tính minh bạch, dự thảo quy định: Mọi giao dịch mua, bán vàng có giá trị từ **20 triệu đồng trở lên** trong ngày của một khách hàng bắt buộc phải thực hiện thông qua các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Đây là bước đệm quan trọng để số hóa dữ liệu giao dịch vàng tại Việt Nam.
### Quản lý nhập khẩu vàng nguyên liệu
Để tránh tình trạng “vàng hóa” nền kinh tế và kiểm soát chặt nguồn ngoại tệ, NHNN siết chặt quy định đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và doanh nghiệp thực hiện hợp đồng gia công:
* Việc tạm nhập, tái xuất vàng nguyên liệu phải căn cứ vào năng lực sản xuất thực tế và hợp đồng đã ký kết.
* Vàng nguyên liệu nhập khẩu chỉ được sử dụng đúng mục đích sản xuất, tuyệt đối không được chuyển nhượng hoặc sử dụng sai mục đích nếu không có sự chấp thuận của NHNN.
* Doanh nghiệp phải thiết lập hệ thống dữ liệu số, lưu trữ thông tin về tồn kho, xuất nhập khẩu và thực hiện kết nối trực tiếp với hệ thống giám sát của NHNN.
### Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và báo cáo
Dự thảo bổ sung thẩm quyền cho NHNN trong việc thanh tra, kiểm tra toàn diện hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu vàng miếng và vàng nguyên liệu. Các đơn vị kinh doanh vàng (bao gồm cả ngân hàng thương mại) sẽ phải thực hiện chế độ báo cáo định kỳ chi tiết về tình hình tồn kho, hạn mức sử dụng và các giao dịch phát sinh.
Việc siết chặt hành lang pháp lý thông qua dự thảo sửa đổi Nghị định 24 không chỉ giúp NHNN kiểm soát tốt hơn các biến động của thị trường mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng, đồng thời giảm thiểu các tác động tiêu cực đến thị trường ngoại hối. Các doanh nghiệp trong ngành cần sớm cập nhật quy trình quản lý nội bộ để đảm bảo tuân thủ các quy định mới trong tương lai gần.
