Bộ Tài chính hiện đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 320/2025/NĐ-CP, tập trung vào việc nới lỏng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt đối với các doanh nghiệp hoạt động tại địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn.
**Tháo gỡ rào cản cho doanh nghiệp vùng sâu, vùng xa**
Theo quy định hiện hành tại Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và Nghị định 320/2025, các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.
Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị phục vụ quốc phòng, an ninh hoặc hoạt động tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số đang gặp thách thức lớn. Hệ thống hạ tầng ngân hàng (ATM, chi nhánh) tại các khu vực này còn hạn chế, kết hợp với trình độ dân trí và khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính của người lao động còn thấp, khiến việc thực hiện thanh toán qua tài khoản trở nên bất khả thi trong nhiều trường hợp.
**3 trường hợp được miễn yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt**
Để tháo gỡ khó khăn và tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung quy định không áp dụng yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên tại địa bàn đặc biệt khó khăn trong 3 tình huống cụ thể:
- **Mua hàng hóa, dịch vụ từ hộ gia đình, cá nhân:** Doanh nghiệp được sử dụng bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ thay thế cho chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt khi mua hàng từ các hộ, cá nhân kinh doanh dưới ngưỡng chịu thuế tại địa bàn khó khăn.
- **Chi trả lương, thưởng và phụ cấp:** Doanh nghiệp được phép trả tiền lương, tiền công, tiền thưởng và các khoản chi khác cho người lao động bằng tiền mặt mà vẫn được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.
- **Thanh toán lãi tiền gửi:** Áp dụng cho các quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô khi chi trả tiền lãi cho cá nhân tại các khu vực này.
**Tác động đến ngân sách và mục tiêu tăng trưởng**
Bộ Tài chính thừa nhận, việc nới lỏng chính sách có thể làm giảm thu ngân sách nhà nước trong ngắn hạn. Tuy nhiên, cơ quan này đánh giá đây là giải pháp cần thiết để hỗ trợ doanh nghiệp tại các địa bàn trọng yếu, giúp ổn định sản xuất và đời sống người dân.
Về dài hạn, chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo động lực để kinh tế địa phương phát triển, từ đó đóng góp trở lại cho ngân sách một cách bền vững. Việc sửa đổi này không chỉ đảm bảo tính thực thi của pháp luật thuế mà còn phù hợp với chủ trương thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại các vùng khó khăn, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội toàn diện của Chính phủ.
Các chuyên gia tài chính cho rằng, đây là bước đi kịp thời nhằm cụ thể hóa Luật Thuế TNDN, vừa đảm bảo tính nghiêm minh trong quản lý thuế, vừa tạo sự linh hoạt cần thiết cho môi trường kinh doanh thực tế tại Việt Nam.
