### Cuộc chạy đua giành vốn quy mô kỷ lục
Bức tranh huy động vốn của nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn sôi động nhất trong 5 năm qua. Theo dữ liệu từ FiinGroup, tính đến cuối tháng 5/2026, các doanh nghiệp niêm yết đã lên kế hoạch phát hành cổ phiếu với tổng giá trị khoảng 289.500 tỷ đồng, tăng 86,5% so với cùng kỳ và gấp 2,5 lần mức bình quân 5 năm. Đáng chú ý, khoảng 200.000 tỷ đồng (tương đương 7,6 tỷ USD) dự kiến sẽ được triển khai vào nửa cuối năm nay.
Trong đó, ngành ngân hàng giữ vai trò chủ đạo với kế hoạch tăng vốn kỷ lục 128.000 tỷ đồng, gấp 7 lần năm 2025, nhằm đáp ứng các chuẩn mực an toàn vốn (Basel) và mở rộng tín dụng. Các nhóm ngành chứng khoán và bất động sản cũng không đứng ngoài cuộc với nhu cầu vốn lần lượt là 48.000 tỷ đồng và 37.300 tỷ đồng.
Bên cạnh kênh cổ phiếu, thị trường trái phiếu doanh nghiệp cũng đang dần hồi phục với giá trị phát hành 5 tháng đầu năm đạt 127.350 tỷ đồng. Tuy nhiên, áp lực đáo hạn vẫn là bài toán lớn khi hơn 141.900 tỷ đồng trái phiếu sẽ đến hạn thanh toán từ nay đến cuối năm.
### Áp lực lên lãi suất và thanh khoản thị trường
Sự cộng hưởng nhu cầu vốn từ khu vực công (với kế hoạch đầu tư công 8,22 triệu tỷ đồng giai đoạn 2026-2030) và khu vực tư nhân đã tạo ra sức ép lớn lên thanh khoản hệ thống.
Trên thị trường liên ngân hàng, lãi suất qua đêm có thời điểm vượt ngưỡng 10%/năm, trong khi lãi suất huy động thực tế tại nhiều ngân hàng đã bị đẩy lên mức 8-9%/năm cho kỳ hạn 6-12 tháng. Thực trạng này cho thấy “giá của tiền” đang tăng mạnh, trực tiếp làm gia tăng chi phí vốn cho doanh nghiệp. Các dự án đầu tư hiện nay buộc phải có tỷ suất sinh lời vượt trội mới có thể đảm bảo hiệu quả tài chính trong môi trường lãi suất cao.
### Dòng tiền sẽ chảy về đâu?
Trong bối cảnh nguồn vốn trở nên khan hiếm và đắt đỏ, dòng tiền thông minh đang có xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ theo các tiêu chí:
- **Sự chọn lọc khắt khe:** Dòng vốn sẽ ưu tiên chảy vào các doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững mạnh, quản trị minh bạch và triển vọng tăng trưởng rõ ràng. Các doanh nghiệp quy mô nhỏ, sử dụng đòn bẩy tài chính cao sẽ đối mặt với rủi ro thanh khoản lớn.
- **Áp lực lên thị trường chứng khoán:** Nguồn cung cổ phiếu mới (200.000 tỷ đồng) cùng với xu hướng bán ròng của khối ngoại đang tạo áp lực phân tán dòng tiền. Nhà đầu tư đang có xu hướng dịch chuyển sang kênh tiền gửi tiết kiệm khi lãi suất thực dương trở nên hấp dẫn hơn.
- **Cơ hội tái cấu trúc:** Mặc dù thị trường đối mặt với nhiều thách thức, nhưng cuộc đua này là cơ hội để sàng lọc các doanh nghiệp yếu kém. Khi vốn trở nên đắt đỏ, thị trường sẽ tự điều tiết để phân bổ nguồn lực vào những ngành nghề có giá trị gia tăng thực tế, giảm bớt sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.
### Kết luận
Vấn đề cốt lõi của nền kinh tế hiện nay không nằm ở sự thiếu hụt tiền tệ mà nằm ở tốc độ tăng trưởng nhu cầu vốn vượt quá khả năng cung ứng trong ngắn hạn. Nếu thị trường chứng khoán hấp thụ tốt lượng cổ phiếu phát hành mới và duy trì được niềm tin của nhà đầu tư, áp lực lên hệ thống ngân hàng sẽ dần hạ nhiệt. Ngược lại, nếu cuộc đua huy động vốn không đi kèm với hiệu quả sử dụng vốn thực tế, mặt bằng lãi suất cao sẽ tiếp tục là rào cản đối với sự phục hồi bền vững của doanh nghiệp trong tương lai gần.
