**Nâng tầm dự trữ quốc gia: Từ mục tiêu đến hành động**
Bộ Tài chính vừa gửi công văn tới Bộ Tư pháp về việc hoàn thiện hồ sơ xây dựng Nghị quyết của Quốc hội về các cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm phát triển kinh tế nhà nước. Trọng tâm của đề xuất này nằm ở việc củng cố hệ thống dự trữ quốc gia – “trụ đỡ” quan trọng cho an ninh kinh tế, tài chính, lương thực và năng lượng trong bối cảnh toàn cầu đầy biến động.
Theo Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị, Việt Nam đặt mục tiêu nâng mức dự trữ quốc gia đạt tối thiểu 1% GDP vào năm 2030 và 2% GDP vào năm 2045. Hiện tại, con số này mới dừng ở mức khoảng 0,12% GDP, đòi hỏi những bước đi đột phá về cả cơ chế quản lý và nguồn vốn.
**Cơ chế đặc thù cho doanh nghiệp nhà nước và dự trữ chiến lược**
Để hiện thực hóa mục tiêu trên, Bộ Tài chính nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết hợp mô hình dự trữ giữa Nhà nước và doanh nghiệp. Đặc biệt, cần ưu tiên ngân sách cho việc mua tăng hàng dự trữ và đầu tư hạ tầng kho bãi, đặc biệt là các kho dự trữ xăng dầu, dầu thô chiến lược theo quy hoạch.
Điểm mới trong đề xuất lần này là việc xây dựng hành lang pháp lý để doanh nghiệp nhà nước (DNNN) tham gia dự trữ chiến lược. Hiện nay, pháp luật chưa có quy định cụ thể về nguồn vốn cho hoạt động này. Bộ Tài chính kiến nghị cho phép các DNNN sử dụng lợi nhuận sau thuế được để lại để tham gia dự trữ chiến lược theo phân công của Chính phủ.
**Bảo vệ cán bộ – “Chìa khóa” cho tính chủ động trong dự trữ**
Một trong những nút thắt lớn nhất được Bộ Tài chính chỉ ra là rủi ro trong hoạt động dự trữ các mặt hàng công nghệ cao và đặc thù. Do sự thay đổi nhanh chóng của khoa học công nghệ, các mặt hàng này có thể lỗi thời sau một thời gian lưu kho. Dù cán bộ đã thực hiện đúng quy trình, họ vẫn đối mặt với rủi ro pháp lý do thiếu cơ chế miễn trừ trách nhiệm.
Vì vậy, Bộ Tài chính khẳng định sự cần thiết phải bổ sung cơ chế bảo vệ cán bộ trong hoạt động dự trữ quốc gia vào Nghị quyết của Quốc hội. Đây được xem là tiền đề quan trọng để cán bộ yên tâm công tác, đảm bảo tính linh hoạt và chủ động trong việc quản lý các danh mục hàng hóa chiến lược.
**Thực trạng và thách thức hiện tại**
Những số liệu mới nhất cho thấy sự cấp bách của việc đổi mới chính sách:
* **Dự trữ xăng dầu:** Hiện mới đạt khoảng 9 ngày nhập ròng, chưa có dự trữ dầu thô.
* **Lương thực:** Ngành dự trữ nhà nước vừa ghi nhận kỷ lục với 500.000 tấn lương thực nhập kho.
* **Quản lý:** Bộ Công Thương đang lên kế hoạch đấu giá gần 102 triệu lít xăng RON 92 từ nguồn dự trữ quốc gia để tối ưu hóa nguồn lực.
Việc Quốc hội sớm thông qua các cơ chế, chính sách đặc thù này không chỉ giải quyết các vướng mắc pháp lý hiện hữu mà còn tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam đạt được các mục tiêu chiến lược về tăng trưởng và an ninh quốc gia trong giai đoạn tới.
