Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ghi nhận sự phục hồi ấn tượng với lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 51.881 tỷ đồng, chính thức xóa bỏ khoản lỗ lũy kế hợp nhất. Tuy nhiên, ở cấp độ Công ty mẹ, bức tranh tài chính vẫn còn những “nốt trầm” với khoản lỗ lũy kế 5.611 tỷ đồng. Sự chênh lệch này đã làm dấy lên làn sóng dư luận về khả năng điều chỉnh giảm giá điện.
Để làm rõ bản chất tài chính đằng sau những con số này, ông Nguyễn Tiến Thỏa – Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) đã có những phân tích chuyên sâu.
### Bản chất của các khoản lỗ trong giai đoạn 2022-2023
Theo chuyên gia Nguyễn Tiến Thỏa, việc EVN ghi nhận lỗ hàng chục nghìn tỷ đồng trong giai đoạn 2022-2023 không phản ánh sự yếu kém trong quản trị, mà là hệ quả của các chính sách điều hành vĩ mô.
Trong giai đoạn này, giá thành sản xuất điện tăng cao (năm 2023 cao hơn giá bán 178 đồng/kWh), nhưng Nhà nước đã chủ động kiểm soát giá điện ở mức thấp để kiềm chế lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô. Việc các khoản chi phí hợp lý, hợp lệ chưa được phản ánh đầy đủ vào giá bán chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng thâm hụt dòng tiền của ngành điện.
### Động lực nào giúp EVN “lội ngược dòng” năm 2025?
Sự chuyển biến tích cực trong kết quả kinh doanh năm 2025 đến từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố khách quan và chủ quan:
* **Tối ưu hóa cơ cấu nguồn điện:** Tỷ trọng thủy điện giá rẻ tăng lên 34,31%, trong khi các nguồn điện có chi phí cao như nhiệt điện than và khí giảm đáng kể.
* **Chi phí đầu vào giảm:** Giá nhiên liệu như than nhập khẩu, dầu Brent, dầu DO và HFSO đều có xu hướng giảm mạnh so với các năm trước.
* **Điều chỉnh giá điện và quản trị:** Việc điều chỉnh tăng giá điện 4,8% từ tháng 5/2025, kết hợp với chính sách tiết giảm 10% chi phí thường xuyên đã giúp cải thiện đáng kể biên lợi nhuận của tập đoàn.
### Giá điện có cơ hội giảm?
Dù lợi nhuận hợp nhất đạt con số ấn tượng, chuyên gia Nguyễn Tiến Thỏa khẳng định vẫn chưa phải là thời điểm thích hợp để xem xét giảm giá điện.
Ông lý giải, báo cáo tài chính hợp nhất phản ánh tình hình của toàn tập đoàn, trong khi Công ty mẹ EVN vẫn đang gánh khoản lỗ lũy kế 5.611 tỷ đồng – đây chính là phần chi phí chưa được phân bổ hết từ các năm trước. Nếu tính đúng, tính đủ theo cơ chế thị trường, giá điện hiện nay vẫn chưa đảm bảo bù đắp chi phí sản xuất và tạo ra lợi nhuận hợp lý để tái đầu tư.
“Giá điện cần đảm bảo nguyên tắc bù đắp chi phí và tích lũy nguồn lực cho phát triển lưới điện, hạ tầng năng lượng quốc gia. Vì vậy, việc giảm giá điện lúc này là chưa khả thi về mặt tài chính và chiến lược dài hạn,” ông Thỏa nhấn mạnh.
Việc hiểu rõ bản chất tài chính giữa lợi nhuận hợp nhất và lỗ lũy kế tại Công ty mẹ là chìa khóa để dư luận có cái nhìn khách quan về lộ trình điều hành giá điện – một mặt hàng thiết yếu có ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định của nền kinh tế.
