Việc hiểu rõ các quy định về tiền chậm nộp thuế là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp quản trị rủi ro tài chính và tối ưu dòng tiền. Theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/07/2026), cơ quan quản lý thuế đã làm rõ 7 trường hợp miễn tính tiền chậm nộp, cụ thể như sau:
### 1. Nhà thầu cung ứng dịch vụ, hàng hóa cho ngân sách Nhà nước
Đối với doanh nghiệp cung ứng hàng hóa, dịch vụ sử dụng nguồn vốn ngân sách nhưng chưa được thanh toán, tiền chậm nộp sẽ không tính trên số thuế nợ (không bao gồm thuế TNCN, thuế GTGT, thuế TNDN khấu trừ thay nhà thầu nước ngoài).
* **Điều kiện:** Số tiền nợ không vượt quá số vốn ngân sách chưa thanh toán.
* **Thời gian miễn tính:** Từ ngày đơn vị sử dụng ngân sách phải thanh toán theo hợp đồng đến ngày thực tế thanh toán cho người nộp thuế.
### 2. Người nộp thuế được khoanh nợ do vướng mắc thủ tục đất đai
Doanh nghiệp bị hạn chế quyền khai thác, sử dụng đất đai hoặc khoáng sản do nguyên nhân khách quan từ cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sẽ được khoanh nợ. Trong thời gian khoanh nợ theo Điều 34 Nghị định 252/2026, cơ quan thuế sẽ không tính tiền chậm nộp đối với các nghĩa vụ tài chính liên quan.
### 3. Thực hiện theo văn bản hướng dẫn của cơ quan chức năng
Người nộp thuế thực hiện đúng theo các văn bản hành chính hoặc quyết định xử lý từ cơ quan quản lý thuế/cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về xác định nghĩa vụ thuế, hóa đơn (theo điểm o khoản 1 Điều 37 Luật Quản lý thuế 2025) sẽ không bị xử phạt và không tính tiền chậm nộp.
### 4. Các trường hợp miễn tính tiền chậm nộp khác theo Luật định
Bên cạnh các trường hợp đặc thù, pháp luật hiện hành vẫn duy trì các trường hợp miễn trừ tiền chậm nộp theo quy định chung, đảm bảo tính công bằng và nhất quán trong quản lý thuế.
### 5. Phục hồi tiền thuế nợ đã được xóa
Đối với các khoản nợ đã được xóa nhưng sau đó có quyết định phục hồi, cơ quan thuế không tính tiền chậm nộp trong khoảng thời gian từ ngày ban hành quyết định xóa nợ đến ngày ban hành quyết định phục hồi nợ.
### 6. Quy định đặc thù cho hàng hóa xuất nhập khẩu
Nghị định 252/2026 dành riêng các quy định miễn tính tiền chậm nộp cho hàng hóa xuất nhập khẩu trong các tình huống:
* Đang chờ kết quả phân tích, phân loại hoặc giám định của cơ quan hải quan.
* Hàng hóa chưa có giá chính thức hoặc các khoản điều chỉnh trị giá hải quan chưa xác định được tại thời điểm khai báo.
* Áp dụng thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp có hiệu lực hồi tố 90 ngày.
* Các trường hợp đặc biệt khác liên quan đến xuất nhập khẩu theo quy định.
### 7. Bù trừ khoản nộp thừa
Trong trường hợp doanh nghiệp có khoản nộp thừa và thực hiện bù trừ với số tiền thuế đang nợ, cơ quan thuế sẽ không tính tiền chậm nộp tương ứng với khoản tiền bù trừ. Thời gian không tính tiền chậm nộp được xác định từ ngày phát sinh khoản nộp thừa đến ngày cơ quan thuế thực hiện hoàn tất thủ tục bù trừ.
**Lời khuyên từ chuyên gia:** Các doanh nghiệp đang gặp khó khăn về dòng tiền hoặc đang thực hiện các dự án đầu tư công cần theo dõi sát sao các quy định tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Việc chủ động rà soát hồ sơ và đối chiếu với các trường hợp miễn tính tiền chậm nộp nêu trên sẽ giúp doanh nghiệp tránh được các khoản phạt không đáng có, đồng thời bảo vệ lợi ích tài chính hợp pháp của đơn vị.
