Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa chính thức gửi ý kiến đóng góp cho Dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu của Bộ Công Thương. Theo góc nhìn chuyên môn, các kiến nghị của VCCI tập trung vào việc hài hòa hóa giữa quản lý nhà nước và cơ chế thị trường, đảm bảo quyền tự quyết của doanh nghiệp theo tinh thần Luật Giá 2023.
### Trả lại quyền tự quyết giá cho doanh nghiệp
VCCI khẳng định, việc trao quyền quyết định giá cho thương nhân là bước đi phù hợp với Luật Giá số 16/2023/QH15. Tuy nhiên, cơ quan này lưu ý rằng công thức giá tại Điều 28 chỉ nên đóng vai trò là căn cứ để minh bạch hóa và giám sát quá trình hình thành giá. Tránh tình trạng biến công thức này thành công cụ áp đặt chi phí hoặc lợi nhuận định mức, gây ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh thực tế của doanh nghiệp.
Đặc biệt, VCCI bày tỏ lo ngại về yêu cầu phân tích biến động chi phí trong mỗi lần điều chỉnh giá. Với tần suất điều chỉnh liên tục, quy định này vô hình trung tạo ra “gánh nặng tuân thủ” quá lớn, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp quy mô nhỏ.
### Bất cập trong cơ chế giá tại địa bàn xa
Một trong những điểm nghẽn mà VCCI chỉ ra là sự thiếu công bằng trong quy định giá bán tại địa bàn xa. Hiện tại, thương nhân phân phối độc lập đang bị giới hạn bởi mức giá trần của thương nhân đầu mối, trong khi điều kiện vận chuyển và quy mô kinh doanh của mỗi đơn vị là khác nhau.
VCCI kiến nghị:
* Cho phép thương nhân phân phối áp dụng cơ chế giá phản ánh chi phí thực tế.
* Việc áp dụng giá tối đa hoặc khung giá chỉ nên thực hiện trong các biện pháp bình ổn giá chính thức theo đúng trình tự tại Điều 31 Luật Giá, tránh can thiệp hành chính tùy tiện.
### Giám sát cạnh tranh: Tránh chồng chéo và hiểu sai lệch
Về công tác giám sát cạnh tranh, VCCI đề nghị Bộ Công Thương rà soát lại khoản 3 Điều 29 để đảm bảo sự đồng bộ với Luật Cạnh tranh. Việc áp đặt ngưỡng thị phần kết hợp 30% có thể dẫn đến cách hiểu sai lệch, vô tình thu hẹp phạm vi xử lý các hành vi thỏa thuận hạn chế cạnh tranh.
VCCI nhấn mạnh, cần làm rõ khái niệm “áp đặt giá bán bất hợp lý” bằng cách dẫn chiếu trực tiếp đến các hành vi bị cấm trong Luật Cạnh tranh, thay vì đưa ra các tiêu chí định tính mơ hồ.
### Đơn giản hóa thủ tục hành chính
Để giảm thiểu chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, VCCI đề xuất phương án:
1. **Kê khai một lần:** Cho phép hệ thống dữ liệu kết nối tự động, không yêu cầu kê khai riêng đối với các thương nhân phân phối áp dụng đúng mức giá của đầu mối.
2. **Phương thức điện tử:** Sử dụng phương thức điện tử đơn giản cho các trường hợp điều chỉnh giá khác.
3. **Điều chỉnh thời hạn:** Thời hạn kê khai cần có lộ trình phù hợp với khả năng chuyển đổi số của doanh nghiệp, tránh gây áp lực lên các đơn vị chưa có hệ thống tự động hóa.
**Kết luận:**
Kiến nghị của VCCI không chỉ nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp mà còn hướng tới mục tiêu xây dựng một thị trường xăng dầu vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý chặt chẽ nhưng minh bạch. Việc tiếp thu các góp ý này sẽ giúp Bộ Công Thương hoàn thiện khung pháp lý, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định cho nền kinh tế.
