**Quản trị tài chính tại các doanh nghiệp xổ số đang trở thành tâm điểm chú ý sau khi Kiểm toán Nhà nước công bố báo cáo về các khoản chi phí tiếp khách tại Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Sóc Trăng, Hậu Giang và Cần Thơ.**
### Hơn 21,7 tỷ đồng chi phí tiếp khách “thiếu minh bạch”
Theo báo cáo kiểm toán giai đoạn 2024-2025, ba doanh nghiệp xổ số nêu trên đã chi tổng cộng hơn 21,7 tỷ đồng cho hoạt động tiếp khách đại lý. Cụ thể, Công ty Xổ số kiến thiết Hậu Giang dẫn đầu với hơn 14 tỷ đồng, tiếp theo là Sóc Trăng (hơn 5,1 tỷ đồng) và Cần Thơ (hơn 2,6 tỷ đồng).
Tuy nhiên, kết quả kiểm tra chọn mẫu cho thấy sự thiếu hụt nghiêm trọng về tính minh bạch trong chứng từ kế toán. Các chứng từ thanh toán chỉ ghi chung chung nội dung “tiếp đại lý khu vực” mà không thể hiện rõ lịch trình làm việc, danh sách đối tượng tiếp khách cụ thể. Điều này khiến cơ quan kiểm toán đặt nghi vấn về tính hợp lý và mục đích thực tế của các khoản chi này trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
### Rủi ro từ quy chế chi tiêu nội bộ lỏng lẻo
Bên cạnh vấn đề chứng từ, Kiểm toán Nhà nước còn chỉ ra rằng quy chế chi tiêu nội bộ tại cả 3 đơn vị đều tồn tại nhiều “lỗ hổng”. Các quy định về đối tượng thụ hưởng, điều kiện chi, định mức và quy trình phê duyệt chưa được chuẩn hóa hoặc còn quá chung chung.
Mặc dù các công ty đã ban hành quy định riêng như:
* **Xổ số Hậu Giang:** Giới hạn mức chi không quá 20 triệu đồng/lần.
* **Xổ số Sóc Trăng:** Phân cấp thẩm quyền phê duyệt chi tiết cho giám đốc và phó giám đốc theo hạn mức nhất định.
* **Xổ số Cần Thơ:** Yêu cầu lập đề nghị chi tiết trước khi trình lãnh đạo phê duyệt.
Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy việc giám sát tuân thủ vẫn còn hình thức, dẫn đến việc không chứng minh được tính hiệu quả và sự liên quan trực tiếp của chi phí tiếp khách đối với doanh thu xổ số.
### UBND TP Cần Thơ chỉ đạo thanh tra làm rõ trách nhiệm
Trước những kiến nghị từ Kiểm toán Nhà nước, ông Trương Cảnh Tuyên – Chủ tịch UBND TP Cần Thơ đã chỉ đạo các sở, ngành chức năng tiến hành rà soát, thanh tra toàn diện đối với các nội dung liên quan.
“Cơ quan chức năng sẽ xác định rõ nội dung cần thanh tra và kiểm tra. Nếu phát hiện vi phạm, thành phố sẽ kiên quyết xử lý trách nhiệm cá nhân, tập thể theo đúng quy định pháp luật”, ông Tuyên khẳng định. Hiện tại, Thanh tra thành phố đã hoàn tất các thủ tục để triển khai quy trình kiểm tra theo yêu cầu.
### Bài học về quản trị doanh nghiệp nhà nước
Vụ việc này là hồi chuông cảnh báo về quản trị tài chính tại các doanh nghiệp xổ số kiến thiết – vốn là những đơn vị đóng góp ngân sách lớn cho địa phương. Việc minh bạch hóa chi phí quản lý, đặc biệt là các khoản tiếp khách và chi phí đối ngoại, không chỉ giúp tối ưu hóa lợi nhuận mà còn bảo vệ uy tín của doanh nghiệp trước cổ đông và dư luận.
Các doanh nghiệp cần sớm rà soát, siết chặt quy chế chi tiêu nội bộ, đảm bảo mỗi khoản chi đều gắn liền với hiệu quả kinh tế thực tế, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về báo cáo tài chính và kiểm toán.
