**Áp lực chi phí vốn: Khi lãi suất tăng “chóng mặt”**
Thị trường tài chính đang ghi nhận những phản ứng trái chiều trước thông báo điều chỉnh lãi suất từ các ngân hàng thương mại. Điển hình là trường hợp một doanh nghiệp bất động sản tại Hà Nội vừa nhận thông báo tăng lãi suất từ 10,6%/năm lên 15,3%/năm cho khoản vay 57 tỷ đồng, chỉ đúng một tháng sau khi giải ngân. Mức tăng 4,7 điểm phần trăm (tương đương 44%) đang đặt ra bài toán khó về quản trị dòng tiền cho doanh nghiệp trong bối cảnh thanh khoản bất động sản vẫn đang gặp nhiều thách thức.
Đại diện doanh nghiệp chia sẻ: “Việc lãi suất biến động mạnh ngay sau khi tiếp cận vốn khiến kế hoạch kinh doanh bị xáo trộn. Trong bối cảnh sức mua yếu, việc chuyển chi phí lãi vay vào giá thành sản phẩm là không khả thi, trực tiếp bào mòn biên lợi nhuận”.
Tuy nhiên, áp lực này không đồng nhất ở mọi lĩnh vực. Với các doanh nghiệp thương mại có vòng quay vốn nhanh, bài toán tài chính được giải quyết bằng hiệu suất vận hành thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào chi phí vốn. Sự khác biệt về mô hình kinh doanh cho thấy khả năng chống chịu với rủi ro lãi suất phụ thuộc lớn vào chiến lược quản trị dòng tiền.
**Dự báo lãi suất cuối năm: Khó giảm sâu, tăng cục bộ**
Ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc Phân tích Chứng khoán Agriseco, nhận định mặt bằng lãi suất từ nay đến cuối năm khó có khả năng giảm sâu. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự lệch pha giữa nhu cầu vốn của nền kinh tế và tốc độ tăng trưởng nguồn tiền gửi. Khi cầu vốn tăng nhanh hơn khả năng cung ứng, chi phí huy động đầu vào của các ngân hàng sẽ duy trì ở mức cao.
Để lãi suất thực sự hạ nhiệt, cần hội tụ ba yếu tố then chốt:
1. **Cải thiện tăng trưởng tiền gửi:** Củng cố thanh khoản hệ thống để giảm chi phí vốn đầu vào.
2. **Đẩy nhanh vòng quay vốn:** Dòng tiền từ các dự án lớn cần sớm được khơi thông để tạo thanh khoản thực tế cho nền kinh tế.
3. **Ổn định vĩ mô:** Tỷ giá và lạm phát cần được kiểm soát chặt chẽ để tạo dư địa cho chính sách tiền tệ.
Đồng quan điểm, TS. Nguyễn Văn Lộc (Đại học Phenikaa) cho rằng, kịch bản khả thi nhất trong quý IV/2026 là lãi suất duy trì mặt bằng hiện tại. Áp lực tăng lãi suất có thể diễn ra cục bộ tại một số ngân hàng hoặc nhóm khách hàng nhất định do nhu cầu vốn lưu động tăng cao vào mùa cao điểm cuối năm.
**Điểm sáng từ thị trường liên ngân hàng**
Dù lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp chịu áp lực tăng, dữ liệu từ Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam (VIRA) lại ghi nhận tín hiệu tích cực ở thị trường liên ngân hàng. Cụ thể, lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm đã giảm xuống mức 0,2%/năm (tính đến cuối tháng 9/2026).
Đây là mức thấp nhất trong hơn 4 năm qua, cho thấy thanh khoản trong hệ thống ngân hàng vẫn đang được điều tiết ổn định. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng lãi suất liên ngân hàng thấp chưa đồng nghĩa với việc chi phí vay vốn của doanh nghiệp sẽ giảm ngay lập tức, do các ngân hàng vẫn phải thận trọng với rủi ro tín dụng và áp lực huy động vốn từ dân cư.
**Lời khuyên cho doanh nghiệp:**
Trong giai đoạn lãi suất biến động khó lường, doanh nghiệp cần ưu tiên:
* Tối ưu hóa vòng quay vốn để giảm sự phụ thuộc vào nợ vay dài hạn.
* Chủ động đàm phán các điều khoản lãi suất cố định hoặc có biên độ dao động an toàn trong hợp đồng tín dụng.
* Theo dõi sát sao các chỉ số vĩ mô để có kịch bản ứng phó kịp thời với các đợt điều chỉnh lãi suất cục bộ từ phía ngân hàng.
