**Thị trường chứng khoán phân hóa: Cuộc chiến của dòng tiền**
Phiên giao dịch ngày 28/9 chứng kiến sự phân hóa sâu sắc trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong khi nhiều mã cổ phiếu giảm sàn với dư bán kỷ lục, dòng tiền thông minh lại tìm đến các doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh.
Điển hình là Novaland (NVL), cổ phiếu này đã ghi nhận phiên giảm thứ 6 liên tiếp, chạm mức thấp nhất lịch sử tại 11.050 đồng/cổ phiếu, với dư bán sàn hơn 54,3 triệu đơn vị. Tương tự, PNJ cũng rơi vào tình trạng “trắng bên mua” khi giảm sàn về mức 30.700 đồng, đánh dấu mức giảm hơn 63% giá trị so với đầu tháng 3. Ngược lại, các doanh nghiệp vốn hóa lớn như BVH, VCB, GAS hay VHM lại thu hút dòng tiền, đóng vai trò “trụ đỡ” giúp VN-Index hạn chế đà giảm sâu.
**Khi lãi suất 16% trở thành “bộ lọc” doanh nghiệp**
Việc lãi suất cho vay thực tế tại nhiều ngân hàng bị đẩy lên mức 16-18%/năm đã thay đổi hoàn toàn cục diện tài chính của các doanh nghiệp.
- **Nhóm doanh nghiệp vay nợ cao:** Các đơn vị như Novaland với dư nợ vay ngân hàng và trái phiếu lên tới hơn 72.900 tỷ đồng (theo BCTC bán niên 2026) đang chịu áp lực kép: vừa phải tái cơ cấu nợ, vừa phải gồng mình với chi phí lãi vay tăng vọt. Kế hoạch chào bán cổ phiếu để huy động vốn phục vụ thanh toán gốc trái phiếu cho thấy sự cấp thiết trong việc xử lý nghĩa vụ tài chính trước áp lực dòng tiền.
- **Nhóm doanh nghiệp “ôm” tiền mặt:** Những doanh nghiệp sở hữu lượng tiền và tiền gửi lớn như Bảo Việt (hơn 170.000 tỷ đồng), Vingroup (85.000 tỷ đồng), Vinhomes (55.400 tỷ đồng) hay PV GAS (45.450 tỷ đồng) lại đang hưởng lợi. Với lãi suất huy động 9-10%/năm, thu nhập tài chính từ tiền gửi trở thành nguồn thu quan trọng, giúp các doanh nghiệp này có “tấm đệm” an toàn trước biến động thị trường.
**Tái cấu trúc tài chính: Chìa khóa sinh tồn**
Sự phân hóa trên thị trường phản ánh rõ nét sức khỏe tài chính của từng đơn vị. Đối với những doanh nghiệp đang gặp khó như PNJ – đơn vị dự kiến lỗ 6.271 tỷ đồng trong năm 2026 do trích lập dự phòng chính sách thu đổi sản phẩm – việc tái thiết nguồn lực tài chính thông qua huy động vốn là yếu tố sống còn.
Tuy nhiên, các chuyên gia tài chính lưu ý rằng, lượng tiền mặt lớn chưa hẳn là thước đo duy nhất. Nhà đầu tư cần đánh giá tương quan giữa:
1. **Cơ cấu tài sản:** Tỷ lệ tiền mặt so với tổng nợ vay.
2. **Khả năng tạo dòng tiền:** Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh có đủ bù đắp chi phí lãi vay hay không.
3. **Kỳ hạn nợ:** Áp lực trả nợ ngắn hạn so với khả năng thanh khoản hiện tại.
**Kết luận**
Trong môi trường lãi suất duy trì ở mức cao, sự khác biệt về cấu trúc tài chính sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định hiệu suất cổ phiếu. Những doanh nghiệp có khả năng tối ưu hóa chi phí vốn và sở hữu nguồn tiền dồi dào sẽ có dư địa tăng trưởng tốt hơn. Ngược lại, các đơn vị phụ thuộc quá lớn vào đòn bẩy sẽ tiếp tục đối mặt với những thách thức lớn về thanh khoản trong ngắn hạn. Nhà đầu tư cần thận trọng, ưu tiên các cổ phiếu có nền tảng tài chính vững chắc và tỷ lệ nợ vay ở mức an toàn.
