**Kỷ nguyên minh bạch hóa thông tin tài chính**
Việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) triển khai kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC) đang tạo ra một bước ngoặt lớn trong quản trị tín dụng tại Việt Nam. Theo Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng, đây là giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa việc đánh giá năng lực tài chính của khách hàng, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi mô hình cấp tín dụng dựa trên dữ liệu (data-driven) thay vì dựa vào tài sản thế chấp truyền thống.
**Tại sao doanh nghiệp khó “giấu” tài chính?**
Trước đây, sự thiếu đồng nhất giữa báo cáo tài chính nội bộ và báo cáo thuế là “lỗ hổng” thường thấy ở nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Tuy nhiên, khi hệ thống CIC được liên thông với cơ quan thuế, hải quan và bảo hiểm xã hội, mọi biến động về dòng tiền, doanh thu và nghĩa vụ thuế sẽ được đối chiếu chéo.
Ông Nguyễn Văn Bắc, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN), nhấn mạnh: “Các ngân hàng hiện nay đang áp dụng chuẩn mực quản trị rủi ro khắt khe hơn. Việc thẩm định các khoản vay không có tài sản bảo đảm đòi hỏi bức tranh tài chính trung thực, dòng tiền minh bạch và lịch sử trả nợ rõ ràng”.
**Tác động kép: Thách thức và Cơ hội**
- **Thách thức đối với doanh nghiệp:** Những doanh nghiệp có năng lực quản trị yếu kém hoặc có sự sai lệch số liệu giữa các báo cáo sẽ gặp khó khăn lớn trong việc tiếp cận vốn. Việc “làm đẹp” sổ sách để vay vốn sẽ không còn hiệu quả khi dữ liệu thuế trở thành thước đo tín nhiệm khách quan.
- **Cơ hội khơi thông dòng vốn:** Ngược lại, đối với những doanh nghiệp minh bạch, việc kết nối dữ liệu giúp họ dễ dàng chứng minh năng lực tài chính, từ đó tiếp cận các gói vay với lãi suất ưu đãi mà không cần tài sản bảo đảm.
**Định hướng chính sách: Chuyển dịch từ tài sản bảo đảm sang dòng tiền**
Bộ Tài chính hiện đang xây dựng dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, tập trung vào việc khuyến khích các tổ chức tín dụng cấp vốn dựa trên phương án kinh doanh, doanh thu và dòng tiền thực tế.
Bên cạnh đó, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cũng kiến nghị đẩy mạnh phát triển hệ sinh thái xếp hạng tín nhiệm độc lập. Điều này không chỉ giúp ngân hàng có thêm công cụ đánh giá rủi ro đa chiều mà còn tạo động lực để các doanh nghiệp tự hoàn thiện năng lực quản trị, chuẩn hóa dữ liệu để “đẹp” hơn trong mắt các nhà đầu tư và tổ chức tín dụng.
**Kết luận**
Việc chia sẻ thông tin giữa ngành thuế và ngân hàng là xu thế tất yếu trong kỷ nguyên số. Để tồn tại và phát triển, các doanh nghiệp cần sớm thay đổi tư duy, chú trọng vào tính minh bạch của báo cáo tài chính và xây dựng lịch sử tín dụng lành mạnh. Đây không chỉ là yêu cầu từ phía cơ quan quản lý mà còn là chìa khóa để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn bền vững trong tương lai.
