**Khó khăn trong tiếp cận vốn: Điểm nghẽn từ nội tại doanh nghiệp**
Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) hiện chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, đóng vai trò then chốt trong việc tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận vốn tín dụng của nhóm này vẫn là bài toán nan giải.
Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy, tính đến cuối tháng 8/2026, dư nợ tín dụng đối với DNNVV đạt trên 4,1 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 20% tổng dư nợ nền kinh tế. Dù các ngân hàng thương mại đã tích cực triển khai nhiều gói tín dụng ưu đãi với quy mô lên tới 407.000 tỷ đồng, song việc tiếp cận vẫn gặp rào cản lớn.
Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh khẳng định, các ngân hàng không thể hạ chuẩn cho vay vì lý do an toàn hệ thống. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ năng lực tài chính hạn chế, báo cáo tài chính thiếu minh bạch và phương án kinh doanh chưa khả thi của nhiều DNNVV. Trong bối cảnh các tổ chức tín dụng ngày càng áp dụng nghiêm ngặt các chuẩn mực quản trị rủi ro quốc tế, việc thiếu tài sản bảo đảm (TSBĐ) và thông tin tài chính không đồng nhất chính là “điểm nghẽn” cốt lõi.
**Đề xuất mô hình ngân hàng số chuyên biệt cho DNNVV**
Để giải quyết triệt để vấn đề này, ông Nguyễn Văn Thân – Chủ tịch Hiệp hội DNNVV Việt Nam đã đưa ra 5 giải pháp trọng tâm, trong đó nổi bật là đề xuất thí điểm thành lập **ngân hàng số chuyên biệt cho DNNVV và hộ kinh doanh**.
Theo ông Thân, mô hình ngân hàng truyền thống với chi phí thẩm định cao không còn phù hợp với đặc thù của DNNVV – nhóm khách hàng có nhu cầu đa dạng nhưng quy mô vốn nhỏ. Ngân hàng số chuyên biệt sẽ giúp:
* **Tối ưu hóa chi phí:** Ứng dụng công nghệ để thẩm định dựa trên dữ liệu thay vì dựa hoàn toàn vào TSBĐ vật lý.
* **Đa dạng hóa chủ thể tín dụng:** Thúc đẩy các tổ chức cho vay không nhận tiền gửi, tạo ra các sản phẩm tài chính linh hoạt theo chu kỳ kinh doanh.
* **Phát triển bao thanh toán:** Khai thác hiệu quả nguồn tài sản từ khoản phải thu và dòng tiền tương lai của doanh nghiệp.
**Chiến lược dài hạn: Minh bạch hóa và nâng cao năng lực**
Song song với các giải pháp từ phía ngân hàng, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo sửa đổi Luật Hỗ trợ DNNVV (dự kiến đổi tên thành Luật Phát triển DNNVV). Định hướng chính sách tập trung vào hai trụ cột:
- **Phía cung:** Khuyến khích các tổ chức tín dụng phát triển phương thức cấp vốn dựa trên phương án kinh doanh, dòng tiền thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp cố định.
- **Phía cầu:** Hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa sổ sách kế toán, minh bạch hóa thông tin tài chính và nâng cao năng lực quản trị.
Việc kết hợp giữa công nghệ số trong ngân hàng và sự minh bạch từ phía doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ tạo ra “cú hích” lớn, giúp khơi thông dòng vốn tín dụng, hỗ trợ các DNNVV phát triển bền vững và nâng cao sức cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu.
