**Sai phạm trong đấu thầu: Rủi ro pháp lý bao trùm Vinaconex**
Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận về dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, trong đó chỉ rõ nhiều vi phạm nghiêm trọng tại các gói thầu trọng điểm. Tổng công ty CP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex – Mã CK: VCG) – thành viên trong liên danh Vietur tại gói thầu 5.10 (trị giá 35.000 tỷ đồng) – là một trong những đơn vị bị điểm tên.
Cụ thể, Thanh tra Chính phủ xác định Vinaconex đã thực hiện hành vi chuyển nhượng thầu trái quy định của Luật Đấu thầu 2013 với giá trị hơn 1.596 tỷ đồng khi chưa được chủ đầu tư chấp thuận. Ngoài ra, tại gói thầu 5.6, doanh nghiệp này cũng bị phát hiện ký hợp đồng với đơn vị khác sai quy định với giá trị khoảng 87 tỷ đồng. Đặc biệt, việc 8/10 nhà thầu (trong đó có Vinaconex) sử dụng hơn 936 tỷ đồng tiền tạm ứng để gửi tiết kiệm sai mục đích đã làm dấy lên những quan ngại về tính tuân thủ trong quản trị dòng tiền.
Bên cạnh áp lực từ thanh tra, Vinaconex còn đối mặt với “cơn địa chấn” nhân sự khi hàng loạt lãnh đạo cấp cao bị bắt tạm giam vào tháng 3/2026 để điều tra về sai phạm trong đấu thầu. Việc kiện toàn bộ máy với tân Chủ tịch HĐQT Nguyễn Xuân Đông là bước đi cấp thiết để doanh nghiệp ổn định hoạt động trong giai đoạn đầy sóng gió này.
**Bức tranh tài chính: Doanh thu tăng trưởng nhưng biên lợi nhuận bị bào mòn**
Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu VCG ghi nhận biến động mạnh, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước những thông tin tiêu cực. Mặc dù vậy, xét về khía cạnh tài chính, Vinaconex vẫn duy trì được nền tảng nhất định.
Trong báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026, dù doanh thu quý II giảm xuống 3.843 tỷ đồng, nhưng lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh thu của Vinaconex vẫn đạt gần 7.268 tỷ đồng (tăng trưởng so với cùng kỳ). Điểm đáng chú ý là lợi nhuận sau thuế 6 tháng đạt 596,6 tỷ đồng, tăng gần 25% so với cùng kỳ năm 2025, chủ yếu nhờ sự hỗ trợ từ doanh thu hoạt động tài chính tăng vọt lên 281 tỷ đồng.
Tuy nhiên, giới chuyên gia tài chính cảnh báo về chất lượng lợi nhuận khi biên lợi nhuận gộp quý II suy giảm mạnh gần 38%. Ngoài ra, việc tái cơ cấu danh mục đầu tư – thoái vốn tại Viwaseen và gia tăng sở hữu tại Giầy Thượng Đình – cho thấy Vinaconex đang nỗ lực tìm kiếm các động lực tăng trưởng mới.
**Triển vọng và thách thức**
Về cơ cấu nợ, Vinaconex đã có bước cải thiện tích cực khi tổng nợ vay ngắn hạn và dài hạn giảm đáng kể so với cùng kỳ năm trước, giúp giảm áp lực chi phí tài chính trong bối cảnh lãi suất biến động. Dẫu vậy, những vi phạm tại dự án sân bay Long Thành không chỉ gây rủi ro về mặt pháp lý mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và năng lực trúng thầu của doanh nghiệp trong các dự án đầu tư công tương lai.
Trong thời gian tới, thách thức lớn nhất đối với ban lãnh đạo mới của Vinaconex là thực hiện nghiêm túc các yêu cầu sau thanh tra, đảm bảo tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm và lấy lại niềm tin từ cổ đông. Đây sẽ là giai đoạn “thử lửa” quyết định vị thế của một trong những “ông lớn” ngành xây dựng trong chu kỳ kinh tế mới.
