Theo báo cáo “Nhu cầu Vàng quý I/2026” từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các ngân hàng trung ương trên toàn cầu đã mua ròng 244 tấn vàng trong ba tháng đầu năm, ghi dấu quý thứ 17 liên tiếp tăng trưởng quy mô dự trữ. Đáng chú ý, thị trường chứng kiến sự tham gia của những quốc gia mới như Guatemala, Uganda và Kenya, cùng sự trở lại mạnh mẽ của khu vực Đông Nam Á.
### Đông Nam Á: Chiến lược tái cấu trúc dự trữ vàng
Các ngân hàng trung ương tại Đông Nam Á đang thể hiện rõ tham vọng củng cố vị thế tài chính quốc gia thông qua vàng:
- **Malaysia:** Sau 8 năm gián đoạn, Ngân hàng Trung ương Malaysia (Bank Negara Malaysia) đã trở lại thị trường, bổ sung 3-5 tấn vàng trong quý I/2026, nâng tổng dự trữ lên 42 tấn (tương đương 6,4 tỷ USD). Dù tỷ trọng vàng trong kho dự trữ vẫn ở mức khiêm tốn (khoảng 1,5-2%), động thái này cho thấy sự thay đổi trong tư duy quản lý tài sản.
- **Indonesia:** Tiếp tục là bên mua kiên định với 2 tấn vàng bổ sung trong tháng 1/2026. Với tổng dự trữ khoảng 80 tấn, Indonesia đang đẩy mạnh chiến lược nắm giữ tài sản trú ẩn an toàn khi nhu cầu vàng vật chất trong nước tăng vọt 47% so với cùng kỳ.
- **Campuchia:** Ngân hàng Trung ương Campuchia cũng đã nâng tổng dự trữ vàng lên hơn 56 tấn sau khi mua thêm 2 tấn trong quý đầu năm.
### Động lực đằng sau làn sóng tích trữ vàng
Dù giá vàng trong quý I/2026 biến động mạnh, từng thiết lập đỉnh lịch sử trên 5.500 USD/ounce, các ngân hàng trung ương vẫn ưu tiên gom vàng thay vì chờ đợi mức giá thấp. Có ba nguyên nhân cốt lõi cho xu hướng này:
- **Bài học từ địa chính trị:** Sau sự kiện phong tỏa 300 tỷ USD dự trữ của Nga năm 2022, vàng trở thành tài sản dự trữ chiến lược giúp giảm thiểu rủi ro từ các lệnh trừng phạt và nghĩa vụ thanh toán của các tổ chức phát hành ngoại tệ.
- **Đa dạng hóa tiền tệ:** Việc thúc đẩy thanh toán bằng nội tệ trong khối ASEAN (theo Chiến lược Cộng đồng Kinh tế ASEAN 2026-2030) giúp các quốc gia giảm phụ thuộc vào USD. Bank of America dự báo xu hướng này có thể giảm 15% tỷ trọng hóa đơn bằng USD trong khu vực trong 5 năm tới.
- **Vai trò “lá chắn” kinh tế:** 90% ngân hàng trung ương tham gia khảo sát của WGC xác nhận vàng là công cụ bảo toàn giá trị hiệu quả nhất trước các giai đoạn bất ổn tài chính toàn cầu.
### Phân hóa chiến lược: Từ Thái Lan đến Singapore
Sự khác biệt trong chính sách quản lý vàng giữa các quốc gia trong khu vực đang tạo ra những tác động trái chiều:
- **Thái Lan:** Đối mặt với nghịch lý khi cơn sốt vàng đẩy đồng Baht tăng giá mạnh, đe dọa xuất khẩu và du lịch. Ngân hàng Trung ương Thái Lan đã phải áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt đối với giao dịch vàng online, dẫn đến dòng chảy vàng từ người dân sang thị trường quốc tế để chốt lời.
- **Singapore:** Chọn cách tiếp cận mang tầm khu vực. Không chỉ là quốc gia nắm giữ dự trữ vàng lớn nhất Đông Nam Á (193,56 tấn), Singapore đang định vị trở thành trung tâm vàng toàn diện của châu Á với hệ thống thanh toán – bù trừ OTC và tiêu chuẩn logistics đạt chuẩn quốc tế.
Các chuyên gia tài chính nhận định, xu hướng tích trữ vàng của các ngân hàng trung ương Đông Nam Á không phải là con số nhất thời. Với tỷ trọng vàng trong dự trữ quốc tế còn thấp so với chuẩn mực thế giới, dư địa để các ngân hàng trung ương tiếp tục mua vàng trong tương lai vẫn còn rất lớn, đóng vai trò là “chốt chặn” an toàn cho sự ổn định kinh tế vĩ mô.
