**Lãi suất huy động duy trì đà tăng bất chấp sự đồng thuận**
Thị trường tài chính đang chứng kiến nghịch lý khi lãi suất huy động tại một số ngân hàng quy mô nhỏ âm thầm vượt ngưỡng 9%/năm. Cụ thể, các chương trình ưu đãi hoặc thỏa thuận ngoài biểu niêm yết đã đẩy lãi suất kỳ hạn 6 tháng lên mức 9%/năm, thậm chí kỳ hạn 12 tháng chạm ngưỡng 9,2-9,3%/năm. Các ngân hàng như SeABank hay Cake by VPBank cũng ghi nhận lãi suất ưu đãi ở mức cao, dao động từ 8,55% – 8,9%/năm.
Theo các chuyên gia, việc kỳ vọng lãi suất huy động giảm mạnh từ nay đến cuối năm là bài toán khó. Ông Nguyễn Xuân Thành, Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, nhận định: “Mặt bằng lãi suất cao là công cụ bắt buộc để duy trì chênh lệch lãi suất, từ đó hỗ trợ tỷ giá – bài toán trung tâm của chính sách tiền tệ hiện nay”.
Việc ưu tiên ổn định tỷ giá để hạn chế dòng vốn rút ra đồng nghĩa với việc dư địa để giảm lãi suất nhằm hỗ trợ tăng trưởng trở nên hạn hẹp. Đây là sự đánh đổi chiến lược mà cơ quan điều hành phải cân nhắc trong bối cảnh cú sốc lạm phát và mặt bằng lãi suất toàn cầu vẫn ở mức cao.
**Áp lực từ sự mất cân đối huy động và tín dụng**
Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy từ sau cuộc họp với các ngân hàng thương mại (NHTM), lãi suất huy động và cho vay bình quân chỉ giảm lần lượt 0,04% và 0,07%. Nguyên nhân chính nằm ở sự mất cân đối giữa tăng trưởng huy động và tăng trưởng tín dụng.
Trong giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng tín dụng luôn cao hơn tăng trưởng huy động vốn khoảng 3,8%, khiến hệ số LDR (tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi) duy trì ở mức cao, từ 111-112%. Điều này tạo ra áp lực lớn về cân đối vốn cho các ngân hàng. Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, khẳng định đây là áp lực cân đối vốn chứ không phải rủi ro thanh khoản, vì hệ thống ngân hàng vẫn đảm bảo khả năng chi trả 100% cho người gửi tiền.
Tính đến giữa tháng 6/2026, tăng trưởng tín dụng đạt 6,38% trong khi tăng trưởng huy động chỉ dừng lại ở mức 4,3%. Sự lệch pha này buộc các ngân hàng phải nâng lãi suất để thu hút vốn nhằm đảm bảo thanh khoản cho hoạt động cho vay.
**Giải pháp của Ngân hàng Nhà nước trong 6 tháng cuối năm**
Để ổn định thị trường, NHNN đang triển khai nhiều biện pháp đồng bộ:
* **Điều hành lãi suất linh hoạt:** Tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn giá rẻ từ NHNN.
* **Cải thiện hệ số LDR:** Ban hành Thông tư 25/2026/TT-NHNN cho phép các NHTM bổ sung 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào hệ số LDR, giúp các ngân hàng giảm bớt áp lực cân đối vốn.
* **Giám sát chặt chẽ:** Chỉ đạo các tổ chức tín dụng công khai lãi suất cho vay và giám sát chất lượng tăng trưởng tín dụng trong nửa cuối năm 2026 – thời điểm dự báo nhu cầu vốn sẽ tăng cao hơn.
Dự báo trong những tháng tới, NHNN sẽ tiếp tục theo dõi sát sao diễn biến thị trường để điều chỉnh các chính sách phù hợp, đảm bảo an toàn hệ thống và hỗ trợ nền kinh tế đạt mục tiêu tăng trưởng đã đề ra.
