Thị trường vàng toàn cầu đang chứng kiến một hiện tượng bất thường tại Trung Quốc. Theo dữ liệu hải quan được Bloomberg ghi nhận, quốc gia này đã nhập khẩu khoảng 163 tấn vàng trong tháng 5/2026 – mức cao nhất kể từ tháng 3/2024. Tính chung 5 tháng đầu năm, lượng vàng nhập khẩu đạt 692 tấn, tăng vọt 76% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tuy nhiên, nghịch lý nằm ở chỗ, dòng chảy vàng khổng lồ này lại không phản ánh qua các kênh tiêu thụ truyền thống. Dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy lượng vàng rút khỏi Sàn Giao dịch Vàng Thượng Hải (SGE) chỉ đạt 64 tấn, mức thấp nhất cho tháng 5 kể từ năm 2010. Đồng thời, các quỹ ETF vàng tại Trung Quốc cũng ghi nhận dòng vốn rút ròng 1,2 tỷ USD. Vậy, 100 tấn vàng chênh lệch đã đi đâu?
### Giải mã các “kênh ngầm” hấp thụ vàng
Trái với đồn đoán về việc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) mua gom (vốn chỉ ghi nhận mua 10 tấn trong tháng 5), các chuyên gia từ Investing.com và WGC chỉ ra ba kênh hấp thụ chính đang thay đổi cấu trúc thị trường:
- **Hệ thống ngân hàng thương mại:** Các ngân hàng đang âm thầm tích trữ vàng như một loại tài sản dự trữ chiến lược và tài sản đảm bảo cho các khoản vay.
- **Sản phẩm tích lũy cá nhân:** Xu hướng chuyển dịch từ mua vàng vật chất sang các ứng dụng tích lũy vàng tại ngân hàng. Vàng được ngân hàng giữ hộ, do đó không xuất hiện trong dữ liệu rút vàng từ SGE.
- **Hàng tồn kho chiến lược:** Các ngân hàng đã đẩy mạnh nhập khẩu trước thời điểm Trung Quốc áp dụng cơ chế cấp phép mới vào tháng 6, nhằm tận dụng hạn ngạch cũ và chuẩn bị cho các thay đổi trong cơ chế quản lý.
### Tầm nhìn chiến lược: Xây dựng hạ tầng tài chính độc lập
Việc Trung Quốc ồ ạt nhập khẩu vàng không đơn thuần là động thái tích trữ dự phòng, mà là một bước đi chiến lược nhằm định hình lại hệ thống tài chính khu vực.
Hiện nay, Hồng Kông và Singapore đang tích cực thiết lập các hệ thống thanh toán, lưu ký và bù trừ vàng độc lập. Đặc biệt, việc Hồng Kông chuẩn bị vận hành hệ thống thanh toán bù trừ vàng tập trung vào tháng 7 tới được xem là nỗ lực tạo ra một “phiên bản” thay thế cho hệ thống London (LBMA), hoạt động chặt chẽ trong hệ sinh thái đồng Nhân dân tệ.
### Tác động đến thị trường vàng toàn cầu
Nghịch lý nhập khẩu vàng kỷ lục trong bối cảnh nhu cầu bán lẻ suy giảm là bằng chứng cho thấy vàng tại châu Á đang chuyển mình từ một công cụ phòng hộ cá nhân trở thành tài sản chiến lược trong cuộc cạnh tranh tiền tệ.
Khi thị trường vàng thế giới vẫn đang chịu sự chi phối mạnh mẽ từ biến động lãi suất và đồng USD, những “dòng chảy ngầm” tại Trung Quốc đang âm thầm định hình một trật tự tài chính mới. Đây là tín hiệu cho thấy tầm ảnh hưởng của các trung tâm vàng châu Á sẽ ngày càng gia tăng, làm suy yếu sự lệ thuộc vào các thị trường tài chính truyền thống phương Tây.
*Lưu ý: Thị trường vàng biến động mạnh, giá vàng trong nước và quốc tế ngày 1/7/2026 ghi nhận xu hướng giảm đồng loạt, với vàng miếng SJC lùi về mốc 146,4 triệu đồng/lượng và vàng thế giới giảm dưới 4.000 USD/ounce.*
