Báo cáo mới nhất từ Kho bạc Nhà nước (KBNN) cho thấy bức tranh tài chính công nửa đầu năm 2024 với những gam màu sáng trong công tác thu ngân sách, song vẫn đối mặt với thách thức lớn về tốc độ giải ngân vốn đầu tư công.
**Thu ngân sách nhà nước (NSNN) khả quan**
Tính đến hết ngày 15/6, lũy kế thu NSNN đạt hơn 1,42 triệu tỷ đồng, tương đương 56,36% dự toán năm. Cơ cấu thu ngân sách duy trì sự ổn định:
* **Thu nội địa (không kể dầu thô):** Đạt hơn 1,2 triệu tỷ đồng (55,98% dự toán).
* **Thu từ dầu thô:** Ghi nhận 27.496 tỷ đồng (63,95% dự toán).
* **Thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu:** Đạt 165.714 tỷ đồng (59,61% dự toán).
Những con số này phản ánh nỗ lực của cơ quan thuế và hải quan trong việc khai thác nguồn thu, đảm bảo nguồn lực cho các hoạt động chi tiêu công và hỗ trợ chính sách.
**Giải ngân đầu tư công: Những “điểm nghẽn” cần khơi thông**
Trái ngược với đà tăng trưởng của thu ngân sách, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công vẫn đang ở mức khiêm tốn. Lũy kế vốn đầu tư công nguồn NSNN thanh toán qua KBNN đạt hơn 188.832 tỷ đồng, mới chỉ đạt 20,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn trong nước đạt 20,6% và vốn ngoài nước chỉ đạt 12,6% kế hoạch.
Theo các chuyên gia tài chính tại KBNN, tiến độ chậm trễ xuất phát từ các nguyên nhân nội tại:
1. **Vướng mắc mặt bằng:** Công tác xác định nguồn gốc đất và phương án đền bù còn kéo dài.
2. **Chi phí nguyên vật liệu:** Giá đất, cát, đá tăng cao buộc chủ đầu tư phải điều chỉnh dự toán, làm gián đoạn lộ trình thi công.
3. **Thủ tục hành chính:** Giai đoạn đầu năm tập trung cho khâu thiết kế, thẩm định và lựa chọn nhà thầu khiến khối lượng thanh toán chưa lớn.
4. **Nguồn lực nhân sự:** Tình trạng thiếu cán bộ chuyên trách tại cấp cơ sở cũng là rào cản đáng kể trong việc đẩy nhanh tiến độ.
**Chiến lược huy động vốn qua trái phiếu Chính phủ (TPCP)**
Trong bối cảnh thị trường tài chính biến động, KBNN đã thực hiện chiến lược huy động vốn linh hoạt. Với mục tiêu phát hành 500.000 tỷ đồng TPCP trong năm 2024, KBNN đã điều hành kỳ hạn và khối lượng phát hành bám sát khả năng hấp thụ của thị trường.
Tính đến 15/6, tổng khối lượng TPCP phát hành đạt 168.501 tỷ đồng (33,7% kế hoạch năm). Việc duy trì kỳ hạn đa dạng từ 3 đến 30 năm không chỉ giúp đảm bảo an toàn nợ công mà còn tối ưu hóa chi phí huy động vốn cho ngân sách.
**Động thái hỗ trợ doanh nghiệp**
Nhằm tiếp sức cho nền kinh tế, Bộ Tài chính đang đề xuất gia hạn nộp thuế và tiền thuê đất với tổng quy mô khoảng 125.000 tỷ đồng. Đây được kỳ vọng là đòn bẩy quan trọng giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính, từ đó thúc đẩy sản xuất kinh doanh và gián tiếp hỗ trợ dòng tiền cho nền kinh tế trong những tháng cuối năm.
Trong thời gian tới, việc đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm quốc gia, kết hợp với các giải pháp hỗ trợ tài khóa linh hoạt, sẽ là chìa khóa để hoàn thành các mục tiêu tài chính – ngân sách đã đề ra.
