Trong bối cảnh nền kinh tế cần sự hỗ trợ từ chính sách tiền tệ nới lỏng, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã chính thức có văn bản yêu cầu Giám đốc NHNN chi nhánh các tỉnh, thành phố tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện chủ trương giảm mặt bằng lãi suất tại các ngân hàng thương mại (NHTM) trên địa bàn.
NHNN quyết liệt xử lý tình trạng “lãi suất ngầm”
Theo ghi nhận từ cơ quan quản lý, dù đã có sự đồng thuận về việc giảm lãi suất để hỗ trợ phục hồi kinh tế, song thời gian gần đây, thị trường bắt đầu xuất hiện những biến động đáng quan ngại. Một số ngân hàng đang có dấu hiệu tăng lãi suất huy động, thậm chí thực hiện các chính sách trả lãi suất thực tế cao hơn so với biểu lãi suất niêm yết công khai nhằm thu hút dòng tiền.
Để chấn chỉnh tình trạng này, NHNN yêu cầu các chi nhánh địa phương tổ chức họp khẩn với các NHTM nhằm quán triệt nghiêm túc Thông báo số 117/TB-NHNN (ngày 10/4/2026) và Công văn số 3972/NHNN-CSTT (ngày 14/5/2026). Trọng tâm của chỉ đạo là kiểm soát chặt chẽ mặt bằng lãi suất huy động và cho vay, đảm bảo tính thống nhất theo định hướng điều hành chung.
Chế tài xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm
NHNN nhấn mạnh, trong quá trình thanh tra, kiểm tra, nếu phát hiện bất kỳ đơn vị nào cố tình “lách luật” hoặc không tuân thủ chủ trương giảm lãi suất, các chi nhánh địa phương phải thực hiện xử lý nghiêm theo thẩm quyền. Đồng thời, các đơn vị phải báo cáo ngay về Thanh tra NHNN, Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng và Vụ Chính sách tiền tệ để có phương án xử lý kịp thời.
Bối cảnh thị trường: Từ đồng thuận đến thách thức
Nhìn lại diễn biến từ cuối tháng 3/2026, dưới sự chủ trì của Thống đốc Phạm Đức Ấn, hệ thống ngân hàng đã đạt được sự đồng thuận cao trong việc giảm lãi suất. Kết quả tích cực đã được ghi nhận khi hơn 30 NHTM công bố giảm lãi suất huy động trong giai đoạn từ 10/4 đến 29/4/2026.
Tuy nhiên, áp lực huy động vốn trong những ngày gần đây đã khiến mặt bằng lãi suất có dấu hiệu đi lên. Việc các ngân hàng gia tăng lãi suất thực tế so với lãi suất niêm yết không chỉ gây khó khăn cho việc hạ lãi suất cho vay hỗ trợ doanh nghiệp mà còn tiềm ẩn rủi ro về cạnh tranh không lành mạnh và mất ổn định hệ thống.
Việc NHNN ra thông điệp cứng rắn lần này là bước đi cần thiết nhằm ổn định mặt bằng lãi suất, củng cố niềm tin thị trường và đảm bảo mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn giá rẻ, phục vụ đà phục hồi kinh tế trong giai đoạn tới.
