**Sự phân hóa sâu sắc trong bức tranh lợi nhuận**
Năm 2025 đánh dấu giai đoạn biến động mạnh của các doanh nghiệp điện tái tạo. Kết quả kinh doanh cho thấy sự phân hóa rõ rệt: CTCP Điện mặt trời Trung Nam Trà Vinh ghi nhận điểm sáng khi lợi nhuận sau thuế đạt gần 208 tỷ đồng, giúp giảm lỗ lũy kế đáng kể. Đáng chú ý, doanh nghiệp này đã chủ động tối ưu hóa cấu trúc vốn, giảm mạnh dư nợ vay ngân hàng và đưa hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu từ 5,55 lần xuống còn 2,49 lần.
Trái ngược với bức tranh lạc quan đó, các đơn vị khác trong cùng hệ sinh thái như Điện mặt trời Trung Nam Thuận Nam lại rơi vào tình trạng khó khăn khi ghi nhận khoản lỗ hơn 969 tỷ đồng. Nguyên nhân cốt lõi đến từ việc dự án nằm trong nhóm vướng mắc về cơ chế giá FIT, dẫn đến sản lượng điện không được thanh toán đầy đủ, làm bào mòn vốn chủ sở hữu.
**Áp lực “kép” từ chi phí tài chính và nợ trái phiếu**
Tình trạng thua lỗ không phải là cá biệt. Nhiều đơn vị tiêu biểu như Năng lượng Hồng Phong 1 và Hồng Phong 2 đều ghi nhận kết quả kinh doanh kém khả quan trong năm 2025. Cụ thể, Năng lượng Hồng Phong 1 lỗ 180,7 tỷ đồng, trong khi Năng lượng Hồng Phong 2 lỗ gần 97 tỷ đồng.
Điểm chung của các doanh nghiệp này là đòn bẩy tài chính quá cao. Tại Năng lượng Hồng Phong 1, tổng nợ phải trả lên tới gần 3.439 tỷ đồng, trong đó dư nợ trái phiếu chiếm hơn 2.100 tỷ đồng. Với lãi suất huy động neo ở mức 8-9%/năm, chi phí lãi vay đã trở thành “gánh nặng” triệt tiêu biên lợi nhuận vốn đã mỏng do cơ chế giá bán điện cố định.
**Phép thử dòng tiền giai đoạn 2026-2027**
Các chuyên gia tài chính nhận định, giai đoạn 2026-2027 sẽ là “phép thử” sống còn đối với ngành năng lượng tái tạo. Những thách thức chính bao gồm:
- **Áp lực đáo hạn trái phiếu:** Hàng loạt lô trái phiếu đến hạn đòi hỏi doanh nghiệp phải có nguồn tiền mặt lớn để tất toán hoặc tái cơ cấu trong bối cảnh thị trường tín dụng đang kiểm soát rủi ro chặt chẽ.
- **Vướng mắc pháp lý và hạ tầng:** Các dự án điện gió, điện mặt trời vẫn đang đối mặt với bài toán hạ tầng truyền tải và cơ chế giá điện chuyển tiếp thấp hơn nhiều so với giá FIT trước đây.
- **Chi phí vốn cao:** Với đặc thù dự án có vốn đầu tư ban đầu cực lớn, việc duy trì dòng tiền ổn định để trả lãi vay trong môi trường lãi suất biến động là thách thức không nhỏ.
**Kết luận**
Sự chật vật của các “đại gia” điện tái tạo hiện nay là hệ quả tất yếu của việc sử dụng đòn bẩy tài chính quá mức trong giai đoạn bùng nổ đầu tư. Để vượt qua giai đoạn khó khăn này, các doanh nghiệp buộc phải đẩy mạnh tái cơ cấu tài chính, tối ưu hóa chi phí vận hành và chờ đợi những tháo gỡ cụ thể hơn từ cơ chế chính sách giá điện của Chính phủ. Đối với các nhà đầu tư, đây là thời điểm cần thận trọng quan sát khả năng quản trị nợ của từng doanh nghiệp trước khi đưa ra quyết định phân bổ vốn.
