Trong văn bản giải trình gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) đã công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 đầy thách thức. Cụ thể, lợi nhuận sau thuế của công ty mẹ âm gần 1.147,6 tỷ đồng, giảm 5.092% so với cùng kỳ năm 2025. Sau hợp nhất, mức lỗ được ghi nhận là 662,5 tỷ đồng, đánh dấu sự sụt giảm 414% so với mức lãi 210,8 tỷ đồng của cùng kỳ năm ngoái.
**Nguyên nhân thua lỗ: “Cú sốc” từ giá năng lượng toàn cầu**
Theo Petrolimex, dù các mảng kinh doanh khác tăng trưởng ổn định 15%, nhưng hoạt động kinh doanh xăng dầu cốt lõi lại ghi nhận khoản lỗ lên tới 930 tỷ đồng. Tập đoàn cho biết, từ ngày 28/2/2026, xung đột địa chính trị giữa Mỹ, Israel và Iran đã đẩy thị trường năng lượng thế giới vào trạng thái biến động chưa từng có trong lịch sử.
- **Giá nhập khẩu tăng đột biến:** Trong tháng 3/2026, giá xăng RON95 bình quân đạt 137 USD/thùng (tăng 170% so với cùng kỳ), dầu DO 50ppm đạt 192 USD/thùng (tăng 222%). Có thời điểm, giá các mặt hàng này ghi nhận mức tăng kỷ lục, đẩy chi phí đầu vào lên cao chót vót.
- **Chi phí phụ phí (Premium) tăng phi mã:** Trong bối cảnh nguồn cung khan hiếm, phụ phí nhập khẩu đối với dầu diesel đã vọt lên 35-40 USD/thùng và xăng từ 12-15 USD/thùng, cao gấp nhiều lần so với mức thông thường (2,5-3 USD/thùng).
**Gánh nặng đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia**
Việc nhiều thương nhân đầu mối nhỏ hạn chế nhập hàng do lo ngại thua lỗ đã tạo áp lực lớn lên Petrolimex. Để thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về đảm bảo an ninh năng lượng, tập đoàn đã chủ động:
- **Tăng cường nhập khẩu:** Sản lượng xuất bán tháng 3/2026 của Petrolimex đạt 1,134 triệu m3/tấn, tăng 20% so với cùng kỳ 2025. Tập đoàn buộc phải nhập hàng theo giá giao ngay với mức giá và phụ phí cực cao.
- **Duy trì tồn kho chiến lược:** Petrolimex duy trì mức dự trữ khoảng 1 triệu m3/tấn, cao gấp 1,3 lần so với quy định tối thiểu.
Tuy nhiên, khi giá xăng dầu thế giới đảo chiều giảm mạnh từ cuối tháng 3 đến tháng 4/2026 (giá xăng RON95 giảm 46 USD/thùng, dầu DO giảm 140 USD/thùng so với đỉnh), khoản hàng tồn kho giá cao đã trở thành “gánh nặng” tài chính, khiến hiệu quả kinh doanh của tập đoàn bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
**Thị trường xăng dầu trong nước đầy biến động**
Chỉ trong vòng hai tháng, giá xăng dầu trong nước đã trải qua 17 lần điều chỉnh với biên độ biến động lớn. Việc giá bán lẻ giảm sâu từ 7.488 – 16.616 đồng/lít từ đỉnh đã phản ánh sát thực tế thị trường thế giới, nhưng đồng thời cũng là áp lực lớn đối với các doanh nghiệp đầu mối trong việc cân đối dòng tiền và quản trị rủi ro hàng tồn kho.
Việc Petrolimex chấp nhận thua lỗ trong giai đoạn ngắn hạn được đánh giá là nỗ lực cần thiết để duy trì sự ổn định của thị trường năng lượng trong nước, dù điều này gây áp lực không nhỏ lên báo cáo tài chính quý I/2026 của “ông lớn” ngành xăng dầu này.
