Dưới lòng đất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tại New York hiện là nơi lưu trữ khoảng 6.300 tấn vàng. Điều đáng chú ý là 98% lượng tài sản này thuộc sở hữu của các chính phủ và ngân hàng trung ương nước ngoài, trong đó các quốc gia châu Âu chiếm tỷ trọng lớn. Tại sao những cường quốc kinh tế này lại lựa chọn đặt “hầm trú ẩn” tài sản chiến lược tại bên kia Đại Tây Dương?
Tại sao Mỹ trở thành “kho vàng” của thế giới?
Nguồn gốc của việc lưu trữ vàng tại Mỹ bắt nguồn từ cục diện hậu Thế chiến II. Khi châu Âu rơi vào tình trạng kiệt quệ, Mỹ nổi lên là nền kinh tế ổn định và quyền lực nhất. Việc gửi vàng sang New York không chỉ đơn thuần là cất giữ, mà còn là giải pháp “trú ẩn” an toàn trong hệ thống tài chính được bảo chứng bởi vị thế của đồng USD.
Bên cạnh yếu tố an toàn, sự tiện lợi là lý do then chốt. Kho vàng của Fed New York đóng vai trò như một trung tâm thanh toán quốc tế. Các ngân hàng trung ương có thể thực hiện giao dịch mua bán vàng với nhau thông qua việc chuyển quyền sở hữu giữa các khoang lưu trữ mà không cần vận chuyển vật chất. Trong bối cảnh New York là trung tâm tài chính toàn cầu, việc để vàng tại đây giúp các quốc gia phản ứng nhanh nhạy với mọi biến động thị trường.
“Những chủ nhân” nắm giữ lượng vàng lớn nhất tại Fed
Dù không công bố danh sách chi tiết, dữ liệu từ các ngân hàng trung ương cho thấy sự hiện diện của nhiều nền kinh tế lớn:
- **Đức:** Dù đã triển khai chương trình hồi hương vàng từ năm 2013, Berlin vẫn duy trì khoảng 1/3 dự trữ vàng tại Mỹ.
- **Ý:** Với hơn 2.400 tấn vàng dự trữ, Ý sử dụng một phần tài sản tại Mỹ như công cụ đảm bảo khả năng thanh khoản và tiếp cận thị trường toàn cầu.
- **Hà Lan và Bỉ:** Từng duy trì tỷ lệ vàng lớn tại Mỹ, nhưng những năm gần đây đã chủ động đưa một phần tài sản về nước để tăng cường quyền kiểm soát.
- **Pháp:** Một trường hợp ngoại lệ khi theo đuổi chính sách tự chủ từ những năm 1960, hiện giữ tỷ lệ vàng nội địa ở mức rất cao.
Làn sóng “hồi hương vàng” và thay đổi tư duy quản trị rủi ro
Trong thập kỷ qua, xu hướng lưu trữ vàng tại nước ngoài đang đảo chiều. Đức, Hà Lan và nhiều quốc gia khác đã âm thầm vận chuyển hàng trăm tấn vàng về nước. Nguyên nhân của làn sóng này đến từ hai yếu tố chính:
- **Quản trị rủi ro địa chính trị:** Những biến động toàn cầu gần đây, đặc biệt là rủi ro tài sản quốc gia bị đóng băng trong xung đột, đã buộc các quốc gia phải tái đánh giá khái niệm “an toàn tuyệt đối”. Việc nắm giữ vàng vật chất trong biên giới quốc gia đang trở thành ưu tiên hàng đầu để đảm bảo chủ quyền tài sản.
- **Áp lực nội bộ:** Giới chính trị và công chúng tại nhiều nước châu Âu đang gia tăng yêu cầu chính phủ phải kiểm soát trực tiếp tài sản dự trữ quốc gia thay vì phụ thuộc vào các tổ chức tài chính nước ngoài.
Việc dịch chuyển vàng từ New York về các kho lưu trữ nội địa không chỉ là một quyết định kỹ thuật, mà còn phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong tư duy quản trị tài chính chiến lược của các quốc gia trong kỷ nguyên mới.
