Trong báo cáo chuyên đề về quản lý, sử dụng nguồn thu xổ số kiến thiết giai đoạn 2022-2024, Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra hàng loạt lỗ hổng trong quản trị tài chính tại Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Kiên Giang. Cơ quan kiểm toán kiến nghị UBND tỉnh tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với tập thể và các cá nhân là Chủ tịch, Tổng giám đốc và Phó Tổng giám đốc công ty liên quan đến 5 nhóm sai phạm chính.
**1. Vi phạm quy định về trích lập quỹ và phân phối lợi nhuận**
Công ty bị phát hiện trích lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ không đúng thẩm quyền. Cụ thể, đơn vị tự ý trích quỹ năm 2021 khi chưa có sự phê duyệt từ cơ quan đại diện chủ sở hữu, đồng thời tiếp tục trích quỹ năm 2022 và 2023 mà không thông qua UBND tỉnh. Bên cạnh đó, lãnh đạo công ty đã không trình phương án phân phối lợi nhuận và trích lập các quỹ theo đúng quy định tại Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp năm 2014.
**2. Chi sai quy định từ quỹ phúc lợi**
Trong giai đoạn 2022-2024, Công ty Xổ số kiến thiết Kiên Giang đã chi hơn 21,5 tỷ đồng từ quỹ phúc lợi cho người quản lý và người lao động không đúng với các quy định tại Nghị định 91/2015/NĐ-CP của Chính phủ. Đây là khoản chi gây thất thoát và vi phạm nguyên tắc quản lý tài chính doanh nghiệp nhà nước.
**3. Lỏng lẻo trong quản lý kho vận và định mức vật tư**
Công tác quản lý giấy in vé số tồn tại nhiều bất cập nghiêm trọng. Công ty không theo dõi lượng giấy tồn kho thực tế, dẫn đến tình trạng dư thừa lượng lớn vật tư. Cụ thể, lượng giấy tồn kho tương đương 93,5 triệu vé (giá trị hơn 2,1 tỷ đồng) không được kiểm soát chặt chẽ. Ngoài ra, việc áp dụng định mức thay vì theo dõi thực tế đã tiếp tục gây lãng phí hàng trăm triệu đồng tính đến đầu năm 2025. Liên quan đến vấn đề này, Kiểm toán Nhà nước chỉ rõ trách nhiệm của các cá nhân, trong đó có nguyên Phó Tổng giám đốc Lâm Thành Được.
**4. Bất cập trong hồ sơ đấu thầu và nhập khẩu nguyên liệu**
Kiểm toán phát hiện hồ sơ cung ứng giấy từ Công ty Toàn Lực có dấu hiệu sai lệch. Một lượng lớn giấy tờ chứng minh nguồn gốc (CO, CQ) và tờ khai hải quan nhập khẩu từ năm 2021 nhưng lại được đưa vào hợp đồng sản xuất năm 2022, vi phạm các điều khoản cam kết trong hợp đồng kinh tế.
**5. Hiệu quả quản lý vốn và tiền gửi ngân hàng thấp**
Công ty chưa tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn đối với các khoản tiền gửi tại ngân hàng. Kiểm toán Nhà nước yêu cầu đơn vị phải khẩn trương thực hiện các biện pháp chấn chỉnh, tối ưu hóa nguồn thu từ tiền gửi và quản lý vốn vay để tránh lãng phí ngân sách.
**Khuyến nghị chung từ Kiểm toán Nhà nước**
Bên cạnh các sai phạm tại đơn vị, Kiểm toán Nhà nước cũng lưu ý về rủi ro tài chính vĩ mô khi áp lực trả nợ trái phiếu Chính phủ đang dồn vào kỳ hạn năm 2034. Đối với các doanh nghiệp nhà nước, cơ quan kiểm toán yêu cầu phải siết chặt kỷ luật tài chính, đảm bảo vốn đầu tư vào các dự án phải đạt hiệu quả thực tế, tránh tình trạng sử dụng vốn kém hiệu quả gây lãng phí nguồn lực quốc gia.
